Bottle Case

Vraag een kenner naar de grootste wijnregio’s van Portugal, en namen als Douro, Alentejo en Vinho Verde zullen gretig over de tong rollen. De Dāo? Die blijft vaak achterwege. Volkomen onterecht. De Dāo is het kloppend hart van Portugals stille grandeur: een wijnstreek die zelden op de voorgrond treedt, maar wel consequent enkele van de meest elegante en genuanceerde wijnen van het land voortbrengt.

Voor wie bereid is te luisteren, vertelt Dāo haar verhaal! In geuren van wilde bloemen, graniet en laurier, in texturen van zijde en structuur. En geen druif drukt dat verhaal beter uit dan Touriga Nacional.

Touriga Nacional in Dāo – Waar kracht en elegantie samenvallen

Hoewel Touriga Nacional vaak wordt geassocieerd met de krachtige blends uit de Douro en de iconische Portwijnen, is het in de Dāo dat deze druif haar ware karakter toont. Hier, in het hooggelegen, koele binnenland van Portugal, drukt ze zich uit met een zeldzame finesse: aroma’s van viooltjes, bosbessen, rozen en specerijen, gedragen door zijdezachte tannine en een levendige zuurgraad.

In de Dāo krijgt Touriga Nacional geregeld een solorol toebedeeld, als monocépage, en toont ze een diepte en harmonie die elders moeilijk te evenaren is. Vandaag weten wijnbouwers perfect hoe ze haar moeten temmen: met ingetogen houtgebruik, precieze extractie en geduld.

Dat mochten we recent zelf ondervinden tijdens een boeiende degustatieavond met wijnclub Het Negende Vat, volledig gewijd aan Touriga Nacional-wijnen uit de Dāo. Elke wijn, afkomstig van een andere producent, en uit een ander oogstjaar, liet een andere nuance van deze druif zien. Maar wat ze allen deelden: een combinatie van finesse, karakter en evenwicht die je zelden proeft.

Dāo DOC – Enkele weetjes:

• Het herkomstgebied van de Dāo ligt in Centraal-Portugal, in de regio Beira Alta, ten zuiden van de stad Viseu.
• Dāo staat vooral bekend om zijn rode wijnen, maar produceert ook enkele opmerkelijke witte wijnen.
• De wijnregio werd officieel erkend in 1908 en kreeg de status van DOC (Denominação de Origem Controlada) in 1990.
• De totale aanplant in de Dāo bedraagt ongeveer 20.000 hectare. De gemiddelde productie ligt rond de 250.000 hectoliter per jaar. De cijfers verschillen naargelang de geraadpleegde bronnen.
• De regio is volledig omgeven door bergketens zoals de Serra da Estrela, Serra do Caramulo en Serra do Buçaco, die het gebied beschermen tegen maritieme invloeden.
• De wijngaarden liggen op een hoogte tussen 400 en 700 meter, wat zorgt voor koelere nachten en aromatische complexiteit.
• De bodem bestaat voornamelijk uit graniet met zandige bovenlagen. Op sommige locaties zijn ook leisteen- en klei-insluitsels aanwezig.
• Touriga Nacional is de belangrijkste druif in de regio en wordt zowel in blends als solitair gevinifieerd.
• Andere blauwe druivenrassen zijn Tinta Roriz (Tempranillo), Jaen (Mencía), Alfrocheiro en Baga.
• Voor witte wijnen is Encruzado de referentie, naast Malvasia Fina, Bical en Cerceal Branco.
• Er zijn geen formele subzones binnen de Dāo, maar er is wel een duidelijk verschil in stijl tussen de valleien en de hoger gelegen wijngaarden.
• De meeste kwaliteitswijnen worden als Dāo DOC of Dāo DOC Reserva geclassificeerd.
  1. Dāo DOC: Minimale rijping vereist, vaak jong op de markt.
  2. Dāo DOC Reserva: Minstens 2 jaar rijping, waarvan een deel op hout en fles.
  3. Dāo DOC Garrafeira: Minstens 3 jaar rijping, waarvan 12 maanden op fles.
• De wijnen zijn doorgaans elegant, mineraal en gestructureerd, met een opmerkelijk verouderingspotentieel.
• Touriga Nacional vindt vermoedelijk haar oorsprong in de Dāo. In deze regio toont ze haar meest florale, genuanceerde en evenwichtige karakter.

De proefnotities

1. Dom Vicente Espumante Reserva Blanc de Noirs
   Een blanc de noirs van Touriga Nacional is geen alledaagse verschijning, maar wel eentje die meteen nieuwsgierig maakt. In het glas: een bleke goudkleur met een subtiele, koperachtige glans. De mousse is gelijkmatig en gecontroleerd. De neus opent met rijpe appel en gedroogde abrikoos. Daarbovenop komen duidelijke tonen van toast en gist, met een florale toets van potpourri die voor wat aromatische diepgang zorgt. Het geheel is breed en uitnodigend zonder te vervallen in uitbundigheid. In de mond valt vooral het rijpe, gelaagde karakter op. De appel keert terug, dit keer ondersteund door een briochetoets die pas in de afdronk echt naar voren komt. Er zit een zachte peperigheid in de staart, net genoeg om het ritme even te breken. De zuren zijn in balans, de bubbel is fijn en bescheiden. Een licht citrusbittertje zorgt voor spanning en een cleane finish.
   Punten: 79/100 – Prijs: 23,50 €
   
2. Julia Kemper Quinta do Cruzeiro Touriga Nacional 2012
   De wijn laat meteen merken dat hij zijn wilde jaren wel gehad heeft. In de neus presenteert hij zich met de kalmte van iemand die weet wat hij waard is: donkere bessen en gedroogde pruimen vormen de kern, omringd door laagjes van cacao, tabak en een vleug humus. Bosaarde na een herfstbui, zwarte peper, laurier en een hint paprika geven diepgang zonder zwaar op de hand te worden. Een snuifje garrigue ontbreekt hier niet. In de mond sluit alles naadloos aan. De tannine zijn mooi verweven, niets steekt uit of schuurt, en de zuren doen wat ze moeten doen: ondersteunen zonder zich op te dringen. Er sluimert nog net een zweem van jong fruit, maar de wijn is overwegend belegen, ingetogen, en mooi afgerond. De afdronk brengt opnieuw wat cacao, blijft zo’n vijf seconden hangen en laat een nette indruk achter. Geen spektakel, geen grote gebaren, maar een zeer correcte wijn die laat zien dat Touriga Nacional ook op rustiger toon heel overtuigend kan spreken.
   Punten: 82/100 – Prijs: 26,75 €
   
3. Quinta dos Roques Touriga Nacional 2018
   Zeer donkere paarsrode kleur, met opvallend gekleurde tranen die meteen een zekere intensiteit verraden. In de neus is er geen gebrek aan complexiteit: braam, cassis en pruim vormen de kern, omlijst door de toetsen van 13 maanden rijping op het vat: cederhout, tabak en een toets zoethout. Daarbovenop komen eucalyptus, peper en kruidnagel, met rozemarijn, laurier en een vleugje sous-bois die alles mooi bijeenhouden. De bloedsinaasappel in de achtergrond zorgt voor een subtiel frisse lift. In de mond is deze wijn stevig van structuur. De tannine drukken nog duidelijk hun stempel. Niet onvriendelijk, maar wel aanwezig. Ze worden vergezeld door ondersteunende zuren die de wijn net voldoende souplesse geven. Het jonge zwarte fruit blijft sappig en levendig, zonder overdaad. De afdronk is uitgesproken kruidig en eindigt op donkere, bittere chocolade. De lengte houdt een seconde of vijf aan – niet spectaculair, wel zuiver. Deze Touriga Nacional is nog in ontwikkeling, met een duidelijk bewaarpotentieel. Op dit moment toont hij zich vooral als karaktervol en veelbelovend, met een zekere ernst die tegelijk uitnodigt om hem over enkele jaren opnieuw te ontmoeten.
   Punten: 87/100 – Prijs: 32,95 €
   
4. Quinta do Mondego Munda Touriga Nacional 2014
   Karmijnrood, met gekleurde tranen die traag van de wand glijden. De neus opent met laurier, eucalyptus en een toets sous-bois. Donker fruit volgt, samen met specerijen als peper en jeneverbes. Wie even de tijd neemt en walsend het glas verkent, ontdekt kruidnagel, rozemarijn, paprika, grafiet, koffie en een vleugje tabak. In de mond is het profiel krachtig maar verfijnd. De tannine is nog uitgesproken aanwezig, maar goed verweven in het geheel. De zuren houden alles fris, met jong fruit dat nog steeds levendig doorkomt. Deze wijn staat nog stevig in zijn schoenen, zonder haast om ergens heen te gaan. De afdronk is lang en draagt het geheel met overtuiging. Geen moment dat de wijn inzakt of zijn grip verliest. De Munda 2014 is duidelijk nog niet aan zijn eind, en bewijst vooral dat geduld in de Dão beloond wordt.
   Punten: 92/100 – Prijs: 27,15 €
   
5. Chão de San Francisco Signatures Touriga Nacional 2016
   Diep donkerrood in het glas, met stomende gekleurde tranen die langzaam zakken. De neus is breed, met cassis en pruim op kop, gevolgd door rijper fruittonen en een koele eucalyptusnoot. Daarachter duikt een kruidige laag op: peper, munt, tijm, laurier en ceder, met subtiele toetsen van cacao en paprika. Een licht lactisch accent komt even piepen zonder te overheersen. In de mond keert dat lactische gevoel terug, wat een zekere ronding geeft, al speelt de alcohol iets nadrukkelijker mee dan nodig. De tannine is stevig, maar het geheel blijft sappig, met voldoende spanning en lengte om het boeiend te houden. Het profiel wijkt duidelijk af van de voorgaande wijnen in de reeks: Wat meer gepolijst, meer afgerond, wat meer op smaak van de consument.
   Punten: 82/100
   
6. Quinta do Cavão Reserva Touriga Nacional 2017
   Karmijnrood in het glas, met kleurende tranen. De neus is complex en gelaagd: braam en rijpe pruim als basis, met daarboven accenten van tabak, leder, grafiet en een toets munt die voor frisheid zorgt. Wat zwarte peper en een hint van sousbois geven het geheel diepgang zonder het zwaar te maken. De aanzet is opvallend sappig. Bijna fluwelig qua textuur, maar met genoeg stevigheid om niet weg te glijden. De frisse zuren zorgen voor spanning en houden alles levendig. Het donkere fruit krijgt richting het einde gezelschap van kruiden die stilaan opkomen en blijven hangen tot in de lange, smakelijke afdronk. De wijn is evenwichtig, precies gemaakt en biedt genoeg karakter om meer dan één glas lang te boeien.
   Punten: 92/100 – Prijs: 36,35 €
   
7. Quinta Mendes Pereira Reserva Touriga Nacional 2010
   Karmijnrood met zwaar kleurende tranen: visueel laat deze wijn er geen twijfel over bestaan dat hij nog volop leeft. In de neus opent zich een rijk palet dat weinig aan de verbeelding overlaat. Gedroogde pruim en dadel vormen de basis, maar daarbovenuit stijgt eucalyptus, een stevige dosis tabak, cederhout en paprika. Grafiet en koffie duiken dieper op, samen met thee, sousbois, champignon en een hele kruidige lading – van zwarte peper tot kruidnagel. De eerste slok verrast door de jeugd van het fruit in de mond. Wat in de geur al rijp en wat belegen leek, blijkt aan het gehemelte levendiger en frisser, met een verrassend heldere toets van kers en zwarte bes. De structuur is klassiek opgebouwd, met fijne zuren en goed gedoseerde tannine die nergens wringen. Het smaakprofiel is uitgesproken kruidig, zonder te overheersen. De afdronk is lang, breed en vooral getekend door tabak en kruiden. Hier geen vermoeide wijn op leeftijd, maar een fles die ondanks zijn leeftijd, duidelijk nog rek vertoont en zich met rust en vertrouwen laat drinken.
   Punten: 92/100 – Prijs: 37,05 €
   
8. Dom Bella Grande Reserva Touriga Nacional 2013
   Zeer donkerrood van kleur met gekleurde traanvorming. De intensiteit in het glas zet zich voort in de neus, die onmiddellijk een kruidig profiel toont. Peper en tabak domineren het eerste contact, gevolgd door grafiet en een toets koffie. Het zwart fruit komt iets later, met bramen en zwarte kersen. Er is een lichte aanwezigheid van alcohol waarneembaar, maar die blijft netjes binnen de lijnen. Kruidnagel, rozemarijn en paprika voegen extra schakeringen toe, met daaronder een vleugje sousbois, viooltjes, munt en eucalyptus die voor frisheid zorgen. In de mond presenteert de wijn zich krachtig. De tannine is stevig, maar verfijnd van textuur. Hoge zuren zorgen voor de nodige spanning en geven tegelijk ondersteuning aan het sappige fruit dat het geheel draaglijk en levendig houdt. Dit is geen wijn die zoekt naar compromissen: het karakter is uitgesproken en pittig, zonder hoekig te worden. De finale is lang, blijft breed en complex nazinderen. Een wijn met precisie en intensiteit waarvan het duidelijk is dat hij nog jààààààààren mee kan! al maakt de balans tussen structuur en fraîcheur hem nu al boeiend. Deze wijn benadert de perfectie!
   Punten: 98/100 – Prijs: 60,25 €

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: chão de San Francisco, dão, Dom Bella, dom vicente, Italian wine ambassador, Julia kemper, munda, Portugal, Quinta do Cavão, quinta do mondego, quinta dos roques, Quinta Mendes Pereira, Touriga Nacional, wijn, wijnkennis |