Bottle Case

Aglianico is één van die prachtige druiven die Italië rijk is. Bovendien schijnt het één van de oudste druiven te zijn waarvan er wijn wordt gemaakt in voornamelijk het zuiden van Italië. Desondanks is het vaak nog een grote onbekende bij het wijn-minnend publiek. Op zich is dat niet zo heel erg want in de grote waaier aan druivenrassen die Italië rijk is blijven er toch maar enkelen hangen in het geheugen. Wat wel zonde is, is dat de wijnen die uit Aglianico voortspruiten hierdoor ook vaak onder de radar blijven.
Wij vinden dit zeer onterecht en brengen graag een ode aan Aglianico, geholpen door de recente Amici degustatie waar de twee gebieden die verantwoordelijk zijn voor de mooiste Aglianico wijnen naast elkaar werden geplaatst… Aglianico del Vulture vs Taurasi.

Over de herkomst van de Aglianico druif is men zeker. Hij is afkomstig uit Campania, zijn biotoop waar hij nog steeds het belangrijkste rode druivenras is. Dat Aglianico vanuit Campania overwaaide naar de naburige regio’s (Basilicata, Calabria, Lazio, Molise en Puglia) mag geen verrassing zijn. De resultaten, enkele uitzonderingen niet te na gesproken, zijn echter niet overal even vrolijk. Enkel in het nietige Basilicata lijkt de druif zich in haar sas te voelen. Het zijn de twee vulkanische bodems van Taurasi, ten noordoosten van Avellino in Campania en Aglianico del Vulture, net over de grens met Basilicata, die de druif onder haar vleugels nemen en haar fier en groots laat pronken.

Je kan je afvragen waarom het grote succes dat de druif bereikt in deze twee wijngebieden niet meer navolging krijgt elders in het zuiden of waarom de druif geen uitbreiding kent naar het noorden. Dit heeft alles te maken met de bijzondere eigenschappen van de druif. Enkel en alleen al het feit dat deze druif zeer vroeg ontluikt en zijn knoppen krijgt, in combinatie met zijn late rijping (vaak oogst men pas vanaf einde oktober, begin november), maakt dat de druif hoe dan ook niet geschikt is voor ieder klimaat en er nog niet echt een noordelijke doorbraak mogelijk is geweest (al zijn er door de global warming volop experimenten bezig).
Bovendien is het dus geen druif is waarbij de wijnbouwer op zijn lui gat kan gaan zitten en de wijnstok haar gang maar laat gaan. Neen, er is duidelijke terugsnoei noodzakelijk zodat enkel de beste bessen een optimale rijping kunnen krijgen. Enkel gedreven wijnbouwers zullen in staat zijn om de druif om te toveren in een heerlijk glas wijn.
Hoewel het zuiden van Italië de afgelopen jaren een degelijke boost aan kwaliteit heeft gekregen, is en blijft het toch nog steeds de grote wijnplas van het land. De mentaliteit om kwaliteit te verkiezen boven kwantiteit is er verre van bij iedereen doorgedrongen…
Ik durf bovendien ook stellen dat niet iedereen, zoals ik, fan zal zijn van het druifje. Je moet immers liefhebber zijn van een stevige portie tannine in combinatie met hoge zuren én bovendien het geduld kunnen opbrengen de wijn enkele jaren kelderrust te gunnen. Vooral de Taurasi wijnen zullen baat hebben bij fles-oudering.

Volledigheidshalve geef ik nog mee dat naast Taurasi DOCG en Aglianico del Vulture Superiore DOCG er nog een derde appellatie is, met Aglianico del Taburno (Campania), die de DOCG status, sinds 2010, in haar bezit heeft. Kan je een Aglianico wijn wel appreciëren maar is een Taurasi net iets te stevig dan zijn deze wijnen een leuk alternatief. Ze zijn vaak wat makkelijker en toegankelijker en lenen zich daardoor beter bij beginnende wijnliefhebbers.
Op de proeftafel kwam er echter geen Taburno wijn voor zodat we deze dan ook niet verder zullen bespreken.

Taurasi DOCG – Enkele weetjes:

• Het herkomstgebied van de Taurasi ligt in Campania, in de Provincie Avellino (Irpinia)
• Taurasi staat synoniem voor rode wijn
• De wijn werd een DOC in 1970 en was de eerste zuid Italiaanse wijn die de promotie naar DOCG maakte in 1994
• De aanplant van de Taurasi wijngaarden bedraagt een kleine 400 hectare. Goed voor ongeveer 6.303 hectoliters aan wijn. We betwijfelen of dit bij dit schrijven nog correct zal zijn.
• 17 gemeenten zijn toegelaten in het herkomstgebied (Bonito, Castelfranci, Castelvetere sul Calore, Fontanarosa, Lapio, Luogosano, Mirabella Eclano, Montefalcione, Montemarano, Montemiletto, Paternopoli, Pietradefusi, Sant’Angelo all’Esca, San Mango sul Calore, Torre le Nocelle en Venticano)
• Er zijn 4 subzones voor de Taurasi
  1. Riva Sinistra del Calore
  Hier vinden we klei- en zandbodems. De wijnen zijn vlugger op dronk. De wijngaarden liggen ten noorden
  2. Terre del Fiano
  Wijngaarden me steile hellingen in terrasvorm ten westen
  3. Riva Destra del Calore
  Rotsachtige bodems met een kalkdominantie en vulkanische onderbodem
  4. Central Alta Valle
  Hier vinden we de hoogst gelegen wijngaarden tot 700 meter ten zuiden.
• Er zijn 2 verschillende DOCG wijnen voor de Taurasi
  1. De klassieke Taurasi DOCG
  Deze wijnen hebben een verplichte lageringsperiode van 3 jaar waarvan 12 maanden in vaten of fusten
  2. De Taurasi Riserva DOCG
  Deze wijnen hebben een verplichte lageringsperiode van 4 jaar waarvan 18 maanden in vaten of fusten.
• De wijn moet voor minstens 85% bestaan uit de Aglianico. Veelal stellen we vast dat de wijnen gemaakt worden van enkel en alleen Aglianico.
  De overige 15% mag aangevuld worden met enkel rode druivenrassen die gangbaar zijn in Irpinia. Zo zal in het geval van een blend Piedirosso het meest toegevoegd worden.
• Bij zowat elk artikel dat je leest over Taurasi komt de zin ‘Taurasi is the Barolo of the South‘ voor. Uiteraard is de kracht van de tannine en het feit dat de wijnen lang kunnen ouderen de basis voor deze nogal boude vergelijking. Zeer terecht echter is het feit dat deze wijnen als een van de mooiste van Italië, en als de beste DOCG van het zuiden wordt beschouwd. Hun reputatie in het zuiden is dan ook vergelijkbaar met deze van een Barolo in het noorden.

Aglianico del Vulture Superiore DOCG – Enkele weetjes:

• Het herkomstgebied van de Aglianico del Vulture Superiore ligt in het noorden van Basilicata, in de Provincie Potenza, grenzend aan Campania. De wijngaarden liggen er op de hoge tot middelhoge hellingen van de uitgedoofde Vulture vulkaan.
• Aglianico del Vulture Superiore staat eveneens synoniem voor rode wijn
• De wijn werd een DOC in 1971 en mag zich sinds 2010 DOCG noemen en dit enkel voor de Superiore en de Superiore Riserva.
• De gewone Aglianico del Vulture Superiore krijgt een minimale rijpingsperiode voorgeschreven van 3 jaar, waarvan minstens 12 maanden in houten vaten.
  Voor een Aglianico del Vulture Superiore Riserva is dit minimaal 4 jaar, waarvan minstens 24 maanden in houten vaten.
• 12 gemeenten zijn toegelaten in het herkomstgebied (Atella, Barile, Ginestra, Melfi, Rapolla, Ripacandida, Rionero in Vulture, Maschito, Venosa, Ruvo del Monte, Rapolla en San Fele).
• De wijn mag enkel gemaakt worden van Aglianico.
• Het productiegebied is amper 84 hectare groot.

De Proeverij:

1. Cantine del Notaio L’Atto, Basilicata IGT 2021
   Pure Aglianico die gedurende 12 maanden rijpte in tonneaux.
   Robijnrood van kleur met een paarse rand. Behoorlijk brede neus met veel fruit en kruiden. Voornamelijk zwart fruit ruiken we. De kruiden gaan meer naar de specerijen toe vanzoals peper en kruidnagel. Deze winnen qua dominantie op de munt en laurier. Verder licht aards, wat houtimpressies, tabak, viooltjes, thee en grafiet. De smaakaanzet is niet te complex en best wel prettig. Je proeft voldoende krachtige tannine, de tegenzet van de zuurtjes en de sappigheid van het fruit. Niks spannends echter… een leuke, vlotte Aglianico!
   Punten: 81/100 – Te koop bij Licata – Richtprijs 17,00 €
   
2. Cantine del Notaio Il Repertorio, Aglianico del Vulture DOC 2017
   Pure Aglianico die gedurende 12 maanden rijpte in tonneaux. Heldere en intense robijnrode kleur, tranend. Na wat werken en walsen met het glas ontdekken we een uitbundige neus met heel wat geurfacetten die in de loop van de avond meermaals de revue gaan passeren: Pruim, kers, braam, peper, tijm, jeneverbes, ceder, tabak, leder, cacao, thee, laurier, paddenstoel en sousbois. De geur blijft ook na een tijdje gewoon ongewijzigd. De smaak is op zijn minst zeer kruidig te noemen en dit reeds van bij de eerste slok. Krachtige, doch voldoende zachte tannine. Lange afdronk waar de tabak het meeste opvalt. De wijn op zich is best ok maar je hebt toch het gevoel dat de integratie zich nog moet voltooien.
   Punten: 85/100 – Te koop bij Licata – Richtprijs 24,00 €
   
3. Paternoster Don Anselmo, Aglianico del Vulture DOC 2015
   Aglianico die voor 50% rijpt in grote Slavonische fusten en voor 50% in éénjaarse Franse eiken vaten. Robijnrood, helder en vrij intens met tranen. Uitnodigende neus die vooral een mooie houtintegratie vertoont. Naast het donkere fruit van kers, braam en pruim valt vooral het potloodslijpsel op. Dan komen de branderige en houtaroma’s van ceder tot sigarenkistje, chocolade, leder, tabak en thee. Vlezig en tevens kruidig met naast de munt, laurier en peper ook kaneel. We ronden het bouquet af met een toetsje vuursteen en kreupelhout. Zeer belovend van neus dus maar dat wordt slechts gedeeltelijk waargemaakt in de mond. De integratie zet zich smaakgewijs verder, we proeven de nodige kracht en een hoge aciditeit. Voldoende fruit, zelfs de mineraliteit… en toch mist de wijn een puntje spanning om helemaal de wijnhemel te bestijgen.
   Punten: 88/100 – Te Koop bij Colruyt Klassewijnen – Richtprijs 34,50 €
   
4. Elena Fucci Titolo, Aglianico del Vulture DOC 2017
   Titolo is een Aglianico uit het zuiderse Basilicata met 12 maanden rijping op eiken vaten. Donker kersenrood en heerlijk tranend van kleur. De neus is enorm belovend met ceder, sigaar, kers, peper, braambes, paprika, tijm, laurier, oregano, pruim, cacao en een animale bosgeur. In de mond ervaar je de elegante, stevige tannine met de noodzakelijke frisse zuren en het counterende hout. Van smaak vol en krachtig met sappig fruit. Het is een ware crowdpleaser die net iets te gepolijst is. Desondanks een zeer lekker glas wijn waar weinigen neen tegen zullen zeggen!
   Punten: 90/100 – Te koop op diverse plaatsen in België maar vooral bij Wine-Art – Richtprijs 40,00 €
   
5. Cantine Antonio Caggiano Vigna Macchia dei Goti, Taurasi DOCG 2014
   100% Aglianico die 12 tot 18 maanden rijpt in Franse eiken vaten. Diep tot intens donkerrood met de nodige traanvorming. Stalleke dat verse aanvoer heeft gehad doet je neus even terugdeinzen uit het glas. Even walsen doet wonderen en het donkere fruit en de vele specerijen nemen het voortouw. Ook de invloed van de eiken vaten kan het bouquet niet verbergen. Vlezig tot balsamico invloeden met ceder, vanille, tabak en chocolade. Helaas zit er een licht storend alcoholgeurtje steeds doorheen het geheel. Krachtig, maar smakelijk krachtig, van smaak met stevige zuren. Het fruit zwermt van begin tot het einde door het geheel. Alvast een mondvullende wijn maar niet de mooiste Taurasi die al in ons glas is beland.
   Punten: 88/100 – Te koop bij Cavatappi – richtprijs 32,00 €
   
6. Fiorentino, Taurasi DOCG 2015
   De Aglianico ondergaat zijn vinificatie in inox cuves en rijpt deels in barriques, deels in 25 hl eiken vaten gedurende 12 maanden. Diep rood doorkleurd met stevige traanvorming. Een heerlijk intens boeket van zwarte kersen, pruimen, braam, zwarte bessen, bosbessen, violet en rozenblaadjes. Verder de zoete kruidige aroma’s van zwarte peper, kaneel, kruidnagel en nootmuskaat. In de aanvulling balsamico, menthol, mineraal, grafiet, aards en tabak. Complexiteit troef dus! Brede, uitnodigende smaak met elegante doch krachtige tannine. Uiterst harmonieus en evenwichtig. Vol, diep, vlezig en vooral lang aanwezig.
   Punten 91/100 – Te koop bij Wijnkennis – Richtprijs 32,30 €
   
7. Raffaele Guastaferro Primum, Taurasi DOCG 2011
   Karmijnrood, intens en helder. De vele tertiaire aroma’s verraden toch een beetje zijn wat oudere leeftijd. Naast de mokka, sigaar, tabak en thee is er wel degelijk fruit aanwezig dat wat meer in zijn gedroogde fase zit. Vooral de ontbijtpruimen vallen op. Aards, sousbois, een stevige pepersnuif, grafiet en laurier. Het bouquet doet je toch wel snakken naar een slok! Fluwelig, in balans, versmolten… al het goeds wordt helemaal bevestigd. De gedroogde pruim krijgt in de afdronk het gezelschap van wat tabak en kruidige drop. Deze wijn is helemaal het bewijs dat Taurasi leeftijd kan (moet) verdragen.
   Punten: 92/100 – Te koop bij Leuvin – Richtprijs 47,25 €
   
8. Mastroberardino Radici, Taurasi Riserva DOCG 2012
   De Aglianico rijpt 30 maanden in Franse eiken vaten en in Slavonische eiken vaten. Jonge, levendige kleur, prachtig tranend en diep doorkleurd. Heerlijke neus met een sublieme houtintegratie. Bomvol fruit, voornamelijk zwart fruit maar evenzeer een puntje framboos. Fijne speelse kruidigheid, cacao, mokka, leder… potloodslijpsel en inkt. Steeds dezelfde elementen komen terug. Zo mooi, zo heerlijk smakelijk, fluwelige tannine, lang aanwezig en dragend. Die tannine zijn krachtig maar helemaal niet stoer. Zeer mooie zuren. Prima integratie van het fruit en het hout… Samengevat: de kracht draagt, de zuren geven finesse en het fruit maakt het smakelijk.
   Punten: 94/100 – Te koop bij Young Charly – Richtprijs 51,50 €

Persoonlijk vond ik Taurasi een trapje hoger staan dan de buren uit Vulture maar dat Aglianico zich goed laat smaken bij beiden werd toch wel aangetoond bij deze heerlijke Amici degustatie. Is deze druif voor jou een onbekende, aarzel niet om ze een proefkans te geven!

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: Aglianico, antonio caggiano, Basilicata, Campania, cantine del notaio, don anselmo, elena fucci, fiorentino, guastaferro, il repertorio, l'atto, mastroberardino, paternoster, radici, riserva, superiore, taurasi, titolo, vigna macchia dei goti, vulture |