Kerst komt er weer zeer vlug aan! In Italië betekent dit dat de bakkers er overuren draaien om hun geliefde panettone te prepareren. Italië is immers gek van dit brood/gebak/cake. Ook wij krijgen jaarlijks een panettone toegezonden als blijk van onze vriendschap en goede samenwerking. In België is het enkel gekend bij de Italië liefhebbers en je zal het dan ook niet vlug bij onze bakkers kunnen vinden. Graag houden we dus een pleidooi voor deze specialiteit!
Panettone is een Italiaanse delicatesse die bij veel Italianen onlosmakelijk verbonden is met kerst. Het luchtige en geurige cakebrood met rozijnen en gekonfijte vruchten komt oorspronkelijk uit Milaan. Panettone wordt vaak cadeau gegeven in de weken rondom Kerst en Oud en Nieuw, een gebaar dat gastvrijheid, warmte en vreugde overbrengt. Voor Italianen is het meer dan een dessert: het delen van een panettone betekent het delen van een moment van geluk en samenzijn.
De Herkomst van Panettone
De oorsprong van panettone voert ons naar de straten van Milaan, waar het oorspronkelijk werd gebakken. Er zijn vele legendes rondom het ontstaan van deze geliefde cake, waarbij de meest populaire teruggaat tot de late middeleeuwen. Een Milanese bakker genaamd Toni zou per ongeluk dit recept hebben ontdekt, en sindsdien staat het bekend als “Pan di Toni,” wat later verbasterd werd tot panettone. De cake vond al snel zijn weg naar de kersttafel van Milanezen en veroverde later heel Italië.
De klassieke panettone en creatieve variaties
De klassieke panettone wordt gemaakt van een eenvoudig, maar smaakvol mengsel van bloem, suiker, boter, eieren en een natuurlijke gist, waaraan rozijnen en gekonfijte sinaasappel- en citroenschillen worden toegevoegd. De smaak is subtiel zoet en het fruitige aroma is kenmerkend voor deze Italiaanse traktatie. Het lange rijsproces, dat soms wel meer dan een dag in beslag neemt, geeft panettone zijn karakteristieke luchtige en vezelige textuur. Een ambachtelijke panettone heeft een goudbruine korst en een lichte, geparfumeerde geur die in elke Italiaanse bakkerij herkenbaar is.
Naast de klassieke versie zijn er de laatste jaren veel nieuwe smaken ontwikkeld, vaak met een twist die de traditionele panettone een moderne allure geeft. Enkele populaire variaties zijn:
- Chocolade panettone: Voor de zoetekauw is er de variant met pure of melkchocolade in plaats van rozijnen en gekonfijte schil. Dit maakt de smaak voller en is perfect voor een decadente, chocoladeachtige beleving.
- Pistache panettone: Met een vulling van pistachecrème en stukjes geroosterde pistache krijgt deze versie een verfijnde, nootachtige smaak en een kleurrijk groen accent.
- Kastanje panettone: In regio’s zoals Piemonte is de kastanje een geliefde aanvulling op de klassieke panettone. Gekonfijte kastanjes voegen een aardse, zoete diepgang toe aan de smaak.
- Amaretto of limoncello panettone: Italiaanse likeuren zoals amaretto of limoncello kunnen aan het deeg worden toegevoegd of gebruikt om de rozijnen te wellen, waardoor de panettone een subtiele alcoholische toets krijgt.
- Gezouten karamel en walnoot panettone: Voor een zoet-hartige twist worden stukjes gezouten karamel en walnoten door het deeg gemengd. Dit geeft een aangenaam contrast en een rijkere smaak.
Zelf panettone maken: een traditioneel recept
Het zelf maken van panettone is een tijdrovend, maar lonend proces. Het geheim van een goede panettone zit in het langdurige rijsproces, dat de cake zijn luchtige structuur en delicate smaak geeft. De ingrediënten van traditionele panettone zijn simpel maar van hoge kwaliteit: bloem, suiker, eieren, boter en natuurlijke gist. De smaak wordt versterkt door toevoegingen zoals gekonfijte sinaasappelschil, citroenschil en rozijnen. Dit is hoe je zelf een traditionele panettone maakt:
Ingrediënten
- 500 gram patentbloem
- 200 gram kristalsuiker
- 200 gram ongezouten boter op kamertemperatuur
- 4 eieren en 4 eidooiers
- 12 gram zout
- 10 gram verse gist
- 200 ml lauwwarme melk
- 100 gram rozijnen, geweld in water of likeur
- 100 gram gekonfijte sinaasappel- en citroenschil
- 1 theelepel vanille-extract
- 1 eetlepel geraspte citroenschil
Bereiding
- Maak het basisgistdeeg: Meng de verse gist met een beetje melk en voeg 100 gram bloem toe. Laat dit voorrijsdeeg vervolgens 12 uur rusten op een warme plek. Het resultaat is een luchtig mengsel dat de basis vormt voor de cake.
- Maak het eerste deeg: Voeg aan het voorrijsdeeg 150 gram bloem, de resterende melk, twee eieren en 50 gram suiker toe. Kneed het deeg tot het soepel en elastisch is. Voeg 100 gram boter toe en kneed verder. Laat dit deeg 2 uur rijzen.
- Bereid het tweede deeg: Voeg aan het eerste deeg de resterende bloem, suiker, eieren, eidooiers, zout, vanille en citroenschil toe. Kneed zorgvuldig en voeg de resterende boter toe. Meng de rozijnen en gekonfijte vruchten door het deeg. Laat opnieuw 6-12 uur rijzen in een panettone-vorm tot het deeg de rand bereikt.
- Bakken: Verwarm de oven voor op 180°C. Snijd een kruis in de bovenkant van de panettone en plaats een klontje boter in het midden van de snede. Bak gedurende 45-50 minuten. Verlaag na 25 minuten de temperatuur naar 160°C. Laat de panettone na het bakken ondersteboven afkoelen om zijn luchtige structuur te behouden.
Tips voor het kiezen van de perfecte panettone
Of je nu een klassieke of een creatieve versie zoekt, het kiezen van een goede panettone is een feestelijke ervaring. Een kwalitatieve panettone herken je aan de volgende kenmerken:
- Uiterlijk: De korst is goudbruin en licht glanzend, zonder verbrande randen. De bovenkant heeft vaak een kruisvormige inkeping. Een goed gerezen panettone is hoog en rond van vorm, met een rechte structuur aan de zijkanten.
- Geur: Een authentieke panettone ruikt naar verse boter, citrus en vanille. De geur moet delicaat en natuurlijk zijn; een scherpe geur kan wijzen op kunstmatige toevoegingen.
- Textuur en gevoel: Een goede panettone voelt veerkrachtig aan. Bij het snijden of scheuren zie je lange, zijdeachtige draden van deeg. Deze lichte, vezelige structuur wijst op een goed rijpingsproces.
- Smaak: Een klassieke panettone heeft een subtiele, zoete smaak waarin boter, vanille en citrusvruchten perfect in balans zijn. Bij elke hap moet je de frisse smaak van gekonfijte vruchten en de zachte textuur van de rozijnen proeven. Een goed gebakken panettone is smaakvol zonder overdreven zoet te zijn, wat het ideaal maakt om te combineren met koffie, thee of een glas dessertwijn.
Genieten van een authentieke Italiaanse kerst
Een panettone op tafel is niet zomaar een dessert, maar een viering van Italiaanse tradities. Of je nu kiest voor de klassieke variant of een moderne interpretatie, panettone brengt warmte en gastvrijheid naar je kersttafel. En met deze tips kun je optimaal genieten van elke hap van dit luchtige meesterwerk!
Filed under: Cibo Italiano | Tagged: italian food, Italian wine ambassador, milaan, panettone, wijnkennis | Leave a comment »
Bottle Case 