Een klassieker onder de klassiekers Il Chianti Classico!

Ping deed mijn inbox een aantal maanden geleden. Het was collega blogger Vinama die met een wel zeer interessant voorstel afkwam… Wim heb jij interesse om samen met een aantal collega-bloggers een stukje te schrijven over de Chianti Classico? In alle vrijheid en met ieder zijn accenten. Wel zouden we elk 6 proefstalen toegezonden krijgen die we ‘moesten’ (;-)) proeven en waar we al dan niet onze commentaren over kunnen botvieren.
Na ongeveer 2 nanoseconden nadenken was mij antwoord al verzonden naar Olaf. Tuurlijk heb ik hiervoor interesse. Hij weet ook wel aan wie hij dit kan vragen… Fijn en leuk initiatief alweer. Maar wat me vooral pleziert is dat er iets leeft tussen ons wijn-bloggers. Ik benadruk het vaak genoeg: met gezamenlijke initiatieven bereiken we veel meer dan het werken en schrijven vanop een eilandje.

Chianti Classico dus! Voor zij die echt wel van een andere planeet komen: we bevinden ons hartje Toscane en meer bepaald in één van de allermooiste stukjes van Toscane. Omgeven door Firenze en Siena, of te wel de absolute must see’s voor elke cultuurliefhebber. Het kloppende hart van de Chianti Classico bevindt zich echter tussen Greve in Chianti en Radda in Chianti. Mensen, ga er eens naartoe, bezoek dit stukje wondere natuur en laat u leven op het ritme van de dolce far niente. Ik geef het u op een briefje: er eens geweest, ga je er zonder twijfel opnieuw naartoe.

Maar bon, ik moest het hier over wijn hebben en dus trek ik mijn van de goesting overlopende tong wel even terug in en bedelf ik u ‘sec’ met enkele weetjes.

Chianti Classico is het oorspronkelijke kerngebied van het veel grotere en overkoepelende Chianti gebied. Daar waar alles begonnen is laat ons maar stellen. Later is het gebied enkel maar groter en groter geworden. We bevinden ons ook in het centrum van de Italiaanse koningsdruif de Sangiovese. Een Chianti Classico zal dus steeds gebaseerd zijn op deze druif. Hoewel dit al sinds eeuwen het geval is, zit er toch een zeer mooie geschiedenis achter de evolutie van de Chianti Classico.

Graag neem ik u mee terug in de tijd. Italië kende een controlerend systeem voor wat de herkomstbenamingen betrof. Namelijk het nog steeds van toepassing zijnde DOC (Denominazione d’Origine Controlata). Dit systeem was voornamelijk bedacht om de authenticiteit van het wijnmaken te beschermen, bovendien kon men op die manier ook zeker zijn vanwaar de wijn afkomstig was. Maar bovenal dus wou men de gangbare manier van wijnmaken in de regio bewaren.
Kijkt u er gerust de disciplinari van de DOC-gebieden maar eens op na. Er zal steeds benadrukt worden hoe de wijn gemaakt moet worden, meer zelfs! Er zal zelfs vermeld staan hoe de wijn er moet uitzien, hoe hij moet ruiken en hoe hij moet smaken. Dit is toch wel totaal verschillend van hetgeen we elders in Europa vinden.

Zo stond het dus ook allemaal voor de Chianti Classico beschreven. De regels echter waren zo strikt en zo streng dat de wijnboeren uit Chianti Classico met lede ogen moesten aanschouwen dat even verderop, in hun eigenste Toscane de revolutie uitbrak. De wijnboeren in de omgeving van Bolgheri weigerden immers nog te werken volgens de ‘te strenge’ opgelegde regels en maakten eenvoudigweg tafelwijnen van een fenomenale kwaliteit.

En daar stonden ze dus in de Chianti Classico met hun fiaschi (de rieten manden die we tot vandaag de dag nog veel terug kunnen vinden in de ontelbare Italiaanse restaurantjes). Er kwam een heuse wijn-revolutie aan te pas om de bevoegde instanties duidelijk te maken dat er moest ingegrepen worden in de regels om concurrentieel te kunnen blijven. En zo geschiedde!!
Deze revolutie is trouwens de kwaliteit van de Chianti Classico wijnen enkel maar ten goede gekomen. Als gevolg hiervan ontstond in 1992 de wet Goria of de wet ‘164’ die de ganse DOC wetgeving heeft herbekeken.

Ik schets even de wijze waarop een Chianti Classico vroeger gemaakt moest worden. De basis van de wijn was de Sangiovese druif, 50 tot 80% van deze druif moest gebruikt worden. De wijnbouwer mocht slechts 90% van de oogst vergisten. De overige 10% moest bewaard worden tot de most van deze 90% volledig vergist was. Nadien moest de rest toegevoegd worden zodat er een tweede vergisting ontstond. Dit noemde men trouwens het Governo-systeem. Het was verplicht om de witte rassen Trebbiano en/of Malvasia, voor 10 tot 30%, toe te voegen aan de wijn. Canaiolo en Colorino waren tevens toegelaten. Het gebruikt van de Franse druivenrassen Cabernet Sauvignon en/of Merlot was verboden.

Vandaag moet een Chianti Classico voor minstens 80% bestaan uit de Sangiovese. Er mag voor maximum 20% aangevuld worden met de andere rode druivenrassen die gebruikt worden in de regio. Deze druivenrassen zijn onder andere de lokale Canaiolo en Colorino maar evenzeer de Cabernet Sauvignon en Merlot. Tot en met het oogstjaar 2005 mocht er ook nog gebruik worden gemaakt van de witte rassen Trebiano en Malvasia (tot maximum 6%). Vandaag zijn deze rassen echter niet meer toegelaten. Het alcohol percentage moet minstens 12% bedragen (12,5% voor een riserva). De maximum opbrengst per hectare mag niet meer zijn dan 52,5 hl/ha. De wijn mag slechts vanaf 1 oktober, volgend op het jaar van de oogst beschikbaar zijn voor consumptie. Voor een Riserva is er zelfs een minimum rijpingsperiode van 24 maand voorzien, waarvan 3 maand in de fles.

Andere weetjes over de Chianti Classico:

  • Chianti Classico ligt in de zogenaamde Zona Antica van Toscane
  • De oorspronkelijk vastlegging van de productiezone dateert reeds van 1932
  • De productiezone beslaat 9 gemeentes: Barberino Val d’Elsa, Castellina in Chianti, Castelnuovo Berardenga, Gaiole in Chianti, Greve in Chianti, Poggibonsi, Radda in Chianti, San Casciano Val di Pesa en Tavarnelle Val di Pesa.
  • Chianti Classico is sinds 1984 een DOCG
  • Maximum aanplant van 4400 stokken per hectare
  • Maximum aan restsuiker: 4 g/l
  • Minimale zuurtegraad: 4,5 g/l
  • De wijn mag nog steeds gebotteld worden in de oorspronkelijke fiasco.
  • De Gallo Nero is het Consortio van de Chianti Classico
  • Van de laatste 20 jaar zijn de betere jaargangen: 1995 – 1997 – 1999 -2001 – 2007
  • De minste jaargangen van de afgelopen 20 jaar zijn deze van 2002 en 2005

De proeverij dan! Want we zouden nog vergeten dat er ook geproefd moest worden…
Elke blogger kreeg 6 flessen toegezonden waarvan 5 unieke flessen en 1 verschillende. Dit zijn mijn bevindingen van de wijnen:

  1. Badia a Coltibuono Chianti Classico Riserva 2007
    Heldere kersenrode kleur met paarse rand en niet gekleurde traanvorming. Aroma’s van donkerrood tot zwart fruit (braam en zwarte kers). Fijnkruidig en floraal. ceder en tabak in de aanvulling.
    Sappige, krachtige tannine, lichtjes uitdrogend. Fruitig geheel met een absoluut stevig peper gehalte. Volle smaak met een vleugje van bittere cacao naar het einde toe. Het geheel proef je een 7-tal seconden.
    Dit is een wijn met een goede balans tussen tannine, fruit, zuren, alcohol en hout. Hij bezit nog niet een algehele versmoltenheid maar er is een blijk aan potentieel. Deze Chianti Classico riserva steekt knap in elkaar!
  2. Castello della Paneretta ‘Vigna Torre a Destra’ Chianti Classico Riserva 2006
    Granaatrode kleur, helder maar aanzet tot evolutie. Aroma’s van groene peper, kersenpit, ceder en een vegetale aanvulling. De dominantie van de groene peper spreekt duidelijk.
    Hoewel de tannines best oké zijn is de zuurimpressie bij deze wijn enorm. Het geheel komt groen over, het fruit komt pas later opzetten en is absoluut niet ten volle present. Kriek en zurige room kleuren het palet.
    Deze wijn is groen, onrijp en vooral een zurig geheel dat me helemaal niet kon bekoren.
  3. Castello di Meleto ‘Vigna Casi’ Chianti Classico Riserva 2007
    Gematigd intense kersenrode kleur, helder met niet gekleurde traanvorming. Het bouquet blijft licht gesloten in de aanzet. Wat rode bessen, kersen kruiden en bloemen maar helemaal niet uitgesproken. Na het walsen komt er enkel wat alcohol bij opzetten.
    In de mond proeven we de licht uitdrogende maar smakelijke tannines, een sappige aanzet en toch wel een enorm spicy einde. Zuren, alcohol en hout zijn aanvullend terwijl het fruit een mengelmoes is van kers en kriek.
    Dit is een oerdegelijke Chianti Classico Riserva. Degelijk, niet storend maar ook niet boeiend.
  4. Castello Vicchiomaggio ‘Vigna la Prima’ Chianti Classico Riserva 2008
    Intense, diepe karmijnrode kleur met licht gekleurde tranen. Fruitig-floraal-fijnkruidig! Zeer fijn aroma met volop kleine rode vruchtjes met een zweem van braam. Lichte mokkatonen, tabak, roosjes, peper, laurier en oregano. Het aroma doet subtiel verlangen om van te drinken.
    Qua smaak proeven we de krachtige en smakelijke tannines met prachtig aanvullende zuren. Goede verwevenheid van alcohol en hout. Sappige aanzet en die sappigheid blijf je het geheel door proeven (een 8-tal seconden). Knap fruit (mengelmoes van rood en zwart fruit, iets rijper fruit ook). Uitstekend evenwicht. lichte aardse tonen en een aangename kruidigheid ronden dit prima geheel af.
    Dit is een zeer mooie wijn, sappig, rond, vol, krachtig en zeer aangenaam. Biedt al het mooie wat Sangiovese kan bieden.
  5. Vecchie Terre di Montefili Chianti Classico Riserva 2007
    Gematigd intense kersenrode kleur met een heldere spiegel. Bij het ruiken hebben we in de aanzet onmiddellijk het dierlijke met het paardendeken voorop, truffel, champignon en sousbois volgen. Na het walsen komt het fruit boven: kers, rode en blauwe besjes. Hout, tabak, vanille, gerooktheid en een kruidenmix ronden het geheel af. Stevig uitgesproken bouquet.
    Jonge, stevige, ietwat stroeve tannines. Goede aanvulling van de zuren en de alcohol. Het geheel geeft een ietwat scherpe smaak. Het fruit is duidelijk present in de aanzet en in de afdronk zit er duidelijk een iets te overdreven kersenpit.
    Dit is een absolute ‘vakjes-proever’. Geen versmoltenheid en het fruit dat vrij vlug verdwijnt om plaats te maken voor een uitdrogend gevoel.
  6. Poggerino ‘Bugialla’ Chianti Classico Riserva 2007
    Intens, diep, kersenrrod met paarse rand en niet gekleurde traanvorming. Mooi open bouquet, voornamelijk kersen, bosbessen en een zeer duidelijke toets van tabak. Aangevuld met hout, zoethout, een toets van kaneel, laurier en peper. lichte aardse en florale tonen. De neus is zeer aangenaam en nodigt absoluut uit tot drinken.
    De smaak geeft licht uitdrogende, ietwat stroeve tannines. Goede aanvulling van de zuren. De zuren blijven wel spelen in de mond. Hoog pepergehalte in de smaak, fruit van opnieuw kers en bes. het hout zit verweven. De alcohol kan zich echter niet bedwingen en blijft stevig voelbaar in het geheel; Afdronk van 5 tot 6 seconden. In de nasmaak blijft er een licht storende groene, onrijpe toets hangen die het geheel bitter doet eindigen.
    Al bij al is dit een correcte Chianti Classico Riserva waarbij het af te vragen is of het groene, bittere voldoende versmolten gaat raken na enkele jaren lagering. Momenteel komt het geheel als ‘te jong’ over.

Wil je de verhalen van mijn collega bloggers lezen? Via onderstaande link kom je bij hen terecht!

Bedankt voor het initiatief Olaf, maar… kunnen we dit de volgende keer vanuit Toscane zelf doen 😉

Les 7 du Champagne

Zij die me een beetje kennen weten het al wel… Ik drink eens graag een glaasje Champagne of andere bubbels die op de kwaliteitsladder op dezelfde hoogte mogen geplaatst worden als Champagne. Het is ondertussen toch al wel een hele tijd bezig dat ik me goed voel met een glaasje bubbels als afsluiter van de avond. De exacte reden ken ik niet echt maar naar mijn vermoeden komt het doordat ik doorgaans zoveel rode en witte wijnen dien te proeven zodat ik wel eens naar iets anders verlang. En geef toe, het is verre van een slechte keuze 🙂

Doorgaans blijf ik ver weg van alle grote en commerciële Champagnehuizen. Iedereen kent de namen wel. Het is leuk ze een keertje te bezoeken als je met een groep ginds bent en het voor velen de eerste keer is in de Champagne. Deze huizen vallen terug op een gigantische massaproductie, kopen hun druiven waar ze ze ook maar kunnen krijgen en kwaliteit is hierbij zelden hun eerste zorg. De druiven zo goedkoop mogelijk indoen daarentegen…
Neen het liefste zoek ik naar huizen die anders zijn, een beetje tegendraads zelfs (een beetje zoals mezelf dus). Al jaar en dag heb ik Tarlant liggen in mijn kelder, De Sousa is er nog zo eentje.
Tijdens mijn recentelijke doortocht bezocht ik beiden huizen nog een keertje. Het waren echter niet de enigen waar ik enige tijd bij heb doorgebracht. Zoals steeds ga ik niet onmiddellijk af op de proevertjes die ik er voorgeschoteld krijg. Ik wens ze in alle kalmte rustig te herproeven en wel thuis. En dus maak ik een budget vrij voor staalflessen. Ik weet wat gedaan dus de komende dagen en weken!

In Champagne blijkt er van crisis nog helemaal geen sprake te zijn. Het was alweer een tijdje geleden dat ik er meer dan één dag was en het verbaasde me dat je op zaterdag praktisch nergens meer terecht kon. In een niet zo ver verleden kon je die dag van het ene huis na het andere huppelen. Uit nostalgische redenen tracht ik buiten de afspraken om toch steeds nog eens een stop als in de oude tijden te doen. Gewoon aanbellen en vragen of je een bezoek kan krijgen. Vaak krijg je dan de mooiste verhalen te horen en kan je genieten van de enorme gastvrijheid die vele Champagneboeren met zich meedragen. Niet echter zo bij Bereche & Fils uit Ludes. Bij onze stop op vrijdag kregen we een norse en korte ‘pas intéressé’ te horen. Du jamais vu qua!

Maar eigenlijk wil ik het een keertje hebben over de cépages die je kan vinden in een Champagne. Iedereen kent wel de drie klassieke druivensoorten veronderstel ik… Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier. Waarbij er jaren werd neergekeken op de Pinot Meunier. Opmerkelijk is dat dit zogenaamde zwakkere broertje aan een ware revival bezig is. Steeds meer komen er Champagnes op de markt die enkel maar gemaakt zijn van deze Pinot Meunier, die een lange kelderrijping hebben gekregen, zelfs een gedeelte houtlagering. Opmerkelijk ook dat deze Champagnes die lang door velen gemeden worden nu ook een enorme appreciatie beginnen te krijgen bij het publiek. Niet ten onrechte immers want er is nergens zo’n mooi fruit te vinden als bij een Champagne van Pinot Meunier.

Klassiek gezien echter krijg je bij een Champagne een blend (mix) van de drie klassieke druivensoorten. Elk huis zoekt naar zijn eigen goût-maison. Vaak komen er wel tot 150 deelelementen bij zien om tot het uit uiteindelijke eindproduct te komen. Zo is er de samenstelling van de basiswijn uit de drie verschillende druivenrassen. Druiven die wel vanuit een 10-tal verscheidene percelen kunnen komen (dit noemen we de horizontale assemblage). Hier bovenop komt er nog eens een verticale assemblage, soms wel van 5 verschillende jaren. Als basis wordt er steeds vertrokken van het huidige oogstjaar, waarbij er dan vin de réserve uit vroegere jaren wordt toegevoegd.

Nu wat enkel voor ‘nerds’ zoals mezelf gekend is, is dat er buiten de 3 klassieke druiven waar we het steeds over hebben er nog andere rassen toegelaten zijn in Champagne. Maar liefst vier witte druivenrassen kunnen gebruikt worden in jou geliefde Champagne. Deze rassen werden van oudsher gebruikt maar waren volledig uit het beeld verdwenen. Ik heb het hier over de Pinot Blanc, Petit Meslier, Arbanne en de Fromenteau (ofwel de lokale benaming voor de Pinot Gris). Deze druiven staan als minder kwalitatief bekend en kwamen vaak voor in de allergoedkoopste Champagnes vanuit de Aube. Je kon er prat opgaan als je een ‘blanc des blancs’ uit de Aube had die je voor een appel en een ei kon kopen je er nergens een technische fiche van kon vinden. Denkende dat je een unieke Champagne had van enkel en alleen de Chardonnay kwam je in de realiteit vaak bedrogen uit.
Nu is er in de Champagne naast het stijgende gebruik van de Pinot Meunier een tweede opmerkelijk feit bezig. We merken dat er meer en meer een aanplant is van deze vier druiven en dat deze terug in herbruik komen. Het blijft zelfs niet bij gewone experimentjes. Integendeel, er worden hoogwaardige producten mee gemaakt.
Wel dient gezegd te worden dat de basis van deze Champagne toch nog steeds hoofdzakelijk gedragen wordt door de klassieke rassen en dat er slecht klein-percentsgewijs wordt aangevuld met de rariteiten.

Juich ik dit toe? Hell Yeah…Want ik heb niet liever dan een gedreven experimenterende, ietwat tegendraadse wijnbouwer 😉

Alla scoperta della Italia del Nord – Piëmonte

Saving the best for last. Doen we dat niet steeds? Bij het eten van ons bord laten we meestal de lekkerste dingen tot laatste liggen, bij het doornemen van de post: eerst de rekeningen dan de uitnodigingen… Wel dat was ook de bedoeling hier op doorreis in het Noorden van Italië. Nog een kleine inspanning moesten we doen, een 200 km door de vlakte, en minst mooie deel van Lombardia tot het landschap overgaat van vlak naar zacht glooiend, hellend zelfs. Uiteindelijk beland je in toch wel een wondermooi stukje Italië; Piëmonte. Zij die er al een keertje geweest zijn gaan me zeker niet tegenspreken. Piëmonte sluit je onmiddellijk in je hart, om er het hele leven te blijven!

Het was niet mijn eerste keer dat ik er zou zijn, en voorwaar zeker ook niet de laatste keer! Voor mijn gezelschap was het dat echter wel! Tijdens de rit zaten ze volop te knikkebollen of te dutten (ik was de chauffeur) maar een keer ik ergens op weg van Asti naar Alba de hoofdweg afging en de kleinere wegeltjes verkoos waren de ogen wijd open gesperd. Het saaie landschap van onderweg gaat plots over in een betoverend landschap vol met wijngaarden, dan weer afgewisseld met hazelnotenstruiken of andere lekkere vruchtenbomen. Perziken, nectarines, pruimen… allen perfect gerijpt om ons ’s morgens tegoed te kunnen doen aan een verse fruitsla.

Ik ga nu even over tot de fluitstertoon want ergens is er iets in me dat zegt ‘hou het verdomme toch stil’! Piëmonte is allesbehalve een door toeristen overvallen stukje Italië, tenzij tijdens het truffelseizoen wanneer de foodies de streek onveilig maken. Maar ik ben blij dat dit een zo rustig paradijs op aarde is. En wat mij betreft hoeft dit helemaal niet te veranderen. Mensen, geloof me vrij… Geen kwaad woord over Toscane maar dit deeltje van Italië is buiten de steden Firenze en Siena minstens zo aantrekkelijk. Men zegge het vooral niet door ;-).

Onze laatste 4 nachten zouden we hier doorbrengen, en wel in het centrum van de Piëmontese wijnbouw. Op de grenslijn tussen Barolo en La Morra mochten we gebruik maken van het guesthouse van Beni di Batasiolo. Hier op dit stukje paradijs op aarde zou ik mij de koning te rijk wanen! De rust kwam zo over me heen, voor zover deze er nog niet was… Ik kreeg waarachtig een thuisgevoel. Bovendien waren er in het guesthouse buiten 2 Chinese koks en een oudere medewerker van Batasiolo geen andere gasten. We hadden omzeggens het rijk voor ons alleen.
Als klap op de vuurpijl had Angelo ons bij de intrede van het guesthouse benadrukt dat we vooral moesten proeven, proeven en nog eens proeven!! Er stond immers een volledig gevulde klimaatkast ter onze beschikking. De inhoud: Gavi di Gavi, Roero Arneis, Langhe Chardonnay, Moscato d’Asti, Spumante, Dolcetto d’Asti, Barbera d’Alba… maar vooral ook Barbaresco en talrijk verscheidene Barolo’s. Likkebaarden natuurlijk 🙂
’s Avonds lekker de barbeque aansteken en de rest is echt niet in woorden samen te vatten. Het is een opperste voorrecht dit te mogen beleven!

Uiteraard hadden we ook een afspraak bij de Azienda van Beni di Batasiolo. Angelo was blij dat hij ‘sommelier’ op mijn naamkaartje zag staan. ‘Moet ik niet steeds weer diezelfde uitleg doen’ vertelde hij me al lachende. Bezoek van de installaties en onmiddellijk overgaan tot de essentie… de proeverij :-). De wijngaarden bestuderen kon ik immers zoveel en zolang ik kon aan het guesthouse dat erdoor omgeven was. Neem maar aan dat ik een trektochtje door de wijngaarden heb gedaan.
Hoewel de Barolo’s het uithangbord zijn van Batasiolo (zij zijn trouwens de grootste wijngaard-bezitters uit de regio) hebben ze meer dan dat alleen. Ik was onder andere al langer fan van hun Gavi di Gavi ‘Granée’. Maar één van de mooiste wijnen die ze maken vind ik toch wel de Barbera d’Alba ‘Sovrana’. Barbera kan me de laatste tijd trouwens meer en meer bekoren!
Gezien we een hele wijnkast vol met wijnen ter onze beschikking hadden zouden we de proeverij die in een exquis proeflokaal plaats vond beperken tot een paar flesjes.

We proefden volgende wijnen bij Beni di Batasiolo:

  • Langhe Chardonnay Vigneto Morino 2009
  • Dolcetto d’Alba ‘Bricco di Vergne’ 2010
  • Barbera d’Alba ‘Sovrana’ 2009
  • Barolo 2007
  • Barolo ‘Vigneto Cerequio’ 2001 –> Verrukkelijk
  • Barolo ‘La Corda della Briccolina’ 2006 –> Het paradepaardje én terecht!

En, wat een warme en hartelijke mensen alweer! Ik kan dit niet voldoende en genoeg benadrukken…
Het was onze voorlaatste proeverij en we wisten goed welke wijnen we zouden openen uit onze beschikbare voorraad :-).
De temperaturen ginds waren al een tijdje on-Belgisch, ik zal het beleefd houden op warmer dan 25°C al was het eerste cijfer wel een 3! Slechts enkele dagen zijn we met wat minder weer geconfronteerd  geweest en we hebben maar enkele buien gehad, en dan nog ’s avonds of ’s nachts. Waar ik naartoe wil… het was in ieder geval het perfecte weer om een Vespa te huren en Piëmonte per scooter te ontdekken. Goed idee en dus maakten we reservatie voor de dag nadien.
Je kan zo perfect het parcours aan doen: Serralunga – Monteforte d’Alba – Barolo – La Morra – Grinzane Cavour om maar enkele van de Barolo-dorpjes te noemen.

Moet het gezegd zijn dat het heerlijk was in het zonnetje te rijden om die warme wind over je huid te voelen strelen? Goed insmeren met zonneolie was de boodschap want deze combinatie kan je zo rood als een kreeft laten kleuren. Perfect op onze route lag trouwens het laatste bezoek dat we moesten afleggen. Op de grens met Monteforte d’Alba en Dogliani hadden we immers afspraak met Osvaldo Barberis. Osvaldo is een kleine wijnboer die in stilte schitterende wijnen maakt. Zijn wijngaarden vallen net buiten het Barolo gebied en dus komen ze op de markt als Nebbiolo d’Alba. Mij niet gelaten, hij heeft fantastische Dolcetto’s, Barbera en Nebbiolo! Ik was fan vanaf het moment ik zijn wijnen proefde!
Wij dus Vespa-gewijs er naartoe. Dit bezoek was bij verte het meest charmante en het meest ludieke. Osvaldo is enkel de Italiaanse taal machtig en men had hem vooraf ingefluisterd dat ik een mondje Italiaans kon spreken. Het resultaat was een spraakwaterval die niet wou geloven dat ik geen Italiaans kende en die honderduit vertelde en vertelde… verder dan si si en si kwam ik vaak niet. En als ik dan toch eens wat trachtte te vertalen verwarde ik de Romeinen met de Roemenen! Gieren van het lachen hebben we er gedaan terwijl die arme Osvaldo niet begreep waarom die 3 rare Belgen plat lagen van het lachen.
Osvaldo was innemend, fier, nerveus en hartverwarmend. Dit was niet het grote wijndomein waaraan Piëmonte zo rijk is. Neen, dit was een eenvoudige landbouwer die ons in zijn boerderij ontving. Gegeneerd omwille van zijn kleine installaties en zijn klein maar gezellig proeflokaaltje. Ook zijn vrouw en kinderen waren aanwezig en het moet gezegd, het zijn schatten van mensen!
Speciaal voor ons was hij naar de beste bakker en beenhouwer in de buurt gereden om ons te voorzien van een heerlijk stukje brood met salami (salami uit Piëmonte is trouwens een culinair genot). En uiteraard mochten we niet vertrekken vooraleer we het laatste stukje achter de kiezen hadden. Nadien doken we trouwens zijn wijngaarden in… toen ik ‘Vigna Vecchia‘ uitsprak heeft hij met ons heel de wijngaard doorgetrokken om ons zijn oudste wijnstokken met trots te laten zien. Voor wat ik begrepen had waren deze 90 jaar oud.
Plots stopte hij voor een reeds rijpe tros dolcetto druiven en begon hij er naar hartenlust van te smullen, wij uiteraard ook :-).

We proefden volgende wijnen bij Osvaldo Barberis:

  • Dolcetto di Dogliani ‘Valdibà’ 2010
  • Dolcetto di Dogliani ‘Puncin’ 2010
  • Dolcetto di Dogliani ‘Avri’ 2010 –> Het was een natuurlijke wijn, zonder additieven of toevoeging van sulfiet en voorwaar de allereerste die ik ook werkelijk ‘heerlijk’ vond.
  • Piemonte Barbera ‘Brichat’ 2009
  • Barbera d’Alba ‘Castella’ 2009
  • Nebbiolo d’Alba ‘Muntajà’ 2009
  • Nebbiolo d’Alba ‘Muntaja’ 2008

Bij het afscheid gaf hij ons nog 3 flessen Nebbiolo d’Alba ‘Muntajà’ mee. Tja… en we hadden nog een volle kast Batasiolo ter onze beschikking. Dat werd weer nachtwerk ;-).
Nadien tuften er 3 gelukzalige mensen op de scooter doorheen Piëmonte. Hoe vaak en hoelang ik nog in een spontane lachbui ben geschoten nadien, terugdenkende aan ons fantastische bezoek… God mag het weten!
Maar aan alle mooie liedjes komt helaas een einde. Zo ook aan ons avontuur! We waren het met zijn drie eens dacht ik dat de laatste dagen in Piëmonte inderdaad de overtreffende trap was. Niet vanzelfsprekend als je onze avonturen hebt gevolgd.
De zondag stond in het teken van het pakken van de koffers, nog wat slenteren in Alba, een bezoekje aan Barbaresco,  laatste keer goed eten en het koesteren van de herinneringen. Maandag in de vroegte, nog voor het kraaien van de haan zouden we al op weg zijn naar Turijn om opnieuw huiswaarts te keren.

Proberen samen te vatten wat we beleefd hebben is zo goed als onbegonnen werk. Dit is wat ik er alleszins van zal onthouden:

  1. Het was een fantastische reis
  2. Het noorden van Italië is mooi met telkens een grote verscheidenheid
  3. Piëmonte is een pareltje
  4. Wat een warme, behulpzame, immer goedlachse mensen zijn we op ons pad tegengekomen (ook zij waar we geen belang bij hadden)
  5. Onze wijnbezoeken waren allen memorabel, gastvrij en van een hoog niveau
  6. Italië was een reis-openbaring die ik met graagte wens verder te zetten – Misschien toch maar een mondje Italiaans gaan studeren?

Tot slot nog dit: Deze reis was zonder de hulp die we vanuit België hebben gekregen nooit mogelijk geweest! Ik heb haar al overvloedig en uitbundig bedankt, maar ik kan dit niet genoeg doen. Emmanuela, de grootste dank van ons alle drie om deze droom voor ons te willen organiseren!

Alla scoperta della Italia del Nord – Lombardia

Dag vijf van onze ontdekkingstocht hield in dat we het gezellige verblijf in de Dolomieten moesten stopzetten. Er stond namelijk een moeilijke verplaatsing op het programma. Slechts 170 km, maar geen snelwegen. Geen erg we hadden immers tijd en de spektakelwaarde die we onderweg mochten beleven zou ik met geen geld ter wereld hebben willen missen.
Lange tijd volgden we de loop van de Adige en liepen de Dolomieten over in de Alpen. We reden over wondermooie wegen met schitterende panoramische zichten. Hoogtepunt, en dat mag je letterlijk nemen, was de doortocht via de Stelvio. Wielerliefhebbers zullen onmiddellijk wel weten waar ik het over heb. Deze reus moet immers frequent in de Giro d’Italia overwonnen worden. Ik was dus blij dat hij ook in onze Ronde van Italië op het programma stond. Liefst tot 2760 meter hoogte moest er geklommen worden, goed voor 47 haarspeldbochten, tal van gekke wielertoeristen die de berg opreden, ontelbare motorrijders. En dat uiteraard langs beide richtingen. De aanzet is oppermachtig, je stopt een paar keer om wat foto’s te nemen maar uiteindelijk vraagt de beklimming zoveel concentratie dat je blij bent dat je de top hebt bereikt… en dan moet je starten aan de afdaling natuurlijk! Boven op de top bleek het wel een Vlaamse Kermis te zijn. De Stelvio is duidelijk een attractie…

Einddoel van onze rit was midden in de Alpen te vinden, aan de Zwitserse grens en niet ver van St. Moritz. Hier ligt de wat onbekende wijnstreek Valtellina. Daar hadden we een afspraak bij Nino Negri, dé referentie voor de wijnen uit deze regio. De wijnen die ze er maken zijn voornamelijk van de Schiavenasca, de lokale benaming van de Nebbiolo. Bovendien maken ze er ook droge wijnen van ingedroogde druiven, de Sforzato of Sfursat. Dit is hetzelfde proces dat we ook bij de Amarone wijn tegenkomen met dit verschil dat het andere druiven zijn.

Ondanks de moeilijke en vermoeiende rit (bijna 4 uur) waren we tijdig op post en konden we zelfs nog even de tijd nemen om wat antipasta te nemen met een lokaal biertje. Het zonnetje scheen fel op dat moment, dus was het een welgekomen verpozing. Hoewel ik enorm hard had uitgekeken naar het bezoek bij Nino Negri wist ik toen nog niet dat dit het mooiste bezoek van de hele trip zou worden! Geloof me vrij, dit wil veel zeggen want alle bezoeken waren prachtig…

Als van ouds was de ontvangst zeer hartelijk. De rondleiding in de kelders (man wat zijn die groot…) was af. Vervolgens startte het festival: de Proeverij (met hoofdletter P)!! Nu moet je weten dat Nino Negri niet zomaar het eerste het beste keuterboertje is. Neen zij maken één van mijn absolute lievelingswijnen; nl. de Sforzato 5 Stelle. Deze wijn wordt, god zij dank, niet elk jaar gemaakt maar enkel in de betere jaargangen. Het is één van de absolute beste wijnen die in Italië gemaakt worden. Getuige hiervan de vele onderscheidingen die de wijn mag ontvangen, nog betere getuige hiervan… de inhoud in mijn glas, telkens ik een fles ervan open! Het zou trouwens hun andere wijnen oneer aandoen zijn je enkel te focussen op de 5 Stelle. Hun Valtellina Superiore’s zoals de Grumello, Sassella, Inferno of Mazer zijn top waaraan menig Barolo of Barbaresco een puntje kan zuigen. Bovendien ben ik ondersteboven van die ene witte wijn die ze maken Ca’Brione. Een Igt Terazze Retiche di Sondrio mag je steeds voor me openmaken, dag in, dag uit…mij zal je niet horen klagen ;-).
De inhoud van het bezoek, en ook van de Proeverij werd me reeds op voorhand toegezonden. Ik had me dus al verlekkerd op deze Proeverij, onwetende dat er nog een grote verrassing stond te wachten. De start van de Proeverij was immers een Vigneto Fracia van 1967… en laat dat nu net mijn geboortejaar zijn 🙂 Hip, hip, hip… Hoera!!!!!

We Proefden volgende wijnen bij Nino Negri:

  • Valtellina Superiore Vigneto Fracia 1967
  • Ca’ Brione 2009
  • Valtellina Superiore 2002
  • Valtellina Superiore Sassella ‘Le tense’ 2005
  • Valtellina Superiore Grumello ‘Sassorosso’ 2007
  • Valtellina Superiore Sassella ‘Le Tense’ 2007
  • Valtellina Superiore Inferno Mazèr 2007
  • Valtellina Superiore Vigneto Fracia 2007
  • Sforzato di Valtellina ‘Sfursat’ 2000
  • Sforzato di Valtellina ‘Sfursat’ 2007
  • Sforzato di Valtellina ‘5 Stelle’ 2004
  • Sforsato di Valtellina ‘5 Stelle’ 2007

Zal ik een kleine bekentenis doen? Dit is de enige Proeverij waarbij ik NIET heb gespuwd… Dit met voorbedachte rade ;-).
De Proeverij overtrof mijn stoutste verwachtingen. Ik vrees dat ik nooit of te nimmer de wijnen van Nino Negri nog onbevooroordeeld kan bekijken!
Nadien werden we nog meegenomen naar de wijngaarden en konden we ons vooral vergapen op de steile hellingen waarop de Nebbiolo wijngaarden staan aangeplant. Trouwens voor de oogst huren ze daar een helikopter in die de vers geplukte druiven naar de vergistingsinstallaties brengt. Kostprijs dacht ik begrepen te hebben: 5 €/minuut.
Nadien inchecken in het hotel in Sondrio waar we niet vlug genoeg opnieuw konden vertrekken. Het hotel was oubollig en te duur. We hadden hier aanvankelijk eveneens 2 nachten voorzien. Gezien het de volgende dag echter zondag was, verkozen we van die dag gebruik te maken om door te trekken naar het Lago di Iseo, Franciacorta regio. Een wijze en goede beslissing.

Niet echter vooraleer we één van de mooiste tafelmomenten zouden beleven. Ristorante Fracia is eigendom van Nino Negri en uiteraard zouden we daar gaan dineren. Het was er heerlijk toeven, lekker eten en de wijn… tja dat weet je al wel. Als aperitief namen we een flesje Cuvée Carlo Negri Metodo Classico (Nebbiolo, Pignola en Pinot Nero) en vervolgens een flesje Inferno. Tussendoor was ik echter ook het flesje Vigneto Fracia van 1967, wat ik als geschenk had meegekregen, uit de wagen gaan halen. Heerlijk was het om deze fles helemaal verder soldaat te kunnen maken onder de bewonderende ogen van de lokale sommelier.
Het was laat op de avond, er was al wat drank gevloeid en dan, om één of andere reden, wordt dat Italiaans plots een stok vlotter. De sommelier verwarde mijn geboortejaar met geboortedag wat resulteerde in allerlei extra’s. Hij was immers in de waan dat het mijn verjaardag was :-). Dessertje van het huis, koffie en grappa en als kers op de taart gaf hij ons nog een staalflesje Nino Negri Passito mee om te proeven. Deze jongeman heeft een deftige fooi gekregen :-).
Het bezoek bij Nino Negri, neen dat vergeet ik nooit nog!

Dag 6 besloten we dus om door te trekken, weg uit de Alpen en naar een ander stukje Lombardia. Franciacorta en het Lago di Iseo was de nieuwe bestemming. We hadden nog meer dan een week te gaan en het proeven zou vanaf nu teruggeschroefd worden. Er mocht immers ook wel wat rust en vakantie tussen al dat werken zitten ;-). Laat me met de deur in huis vallen: het Lago di Iseo mag en kan je absoluut niet vergelijken met het Gardameer. Hoewel ze niet zo ver van elkaar liggen is het Lago di Iseo kleiner en vooral een pak rustiger. Nog niet zo gekend bij de toeristen en vooral Italianen die je ginds zal treffen. Blijkbaar wel van gegoede huize want de Louis Vuitton tasjes die ik daar heb gezien kan ik op één hand niet tellen. Het Lago di Iseo is trouwens ook schitterend om even op adem te komen of om een romantisch weekendje van te maken… Kortom het Lago di Iseo straalt iets uit. Vooral het stadje Iseo is absoluut de moeite. Mocht je besluiten naar ginds te gaan, neem dan zeker een boottochtje naar het eilandje Monte Isola. Het is de moeite meer dan waard dit eilandje in een klein uurtje rond te fietsen.
Het was tijd ook om de vrouw in ons gezelschap extra aandacht te schenken. Shoppen dus! Italië is echter een ontnuchtering als je zelf niet het ideale maatje hebt… alles is zo mooi en niets past je, enkel de schoenen 🙂

Gedurende 4 nachten zouden we verblijven in het Relais Franciacorta. Een **** verblijf waar de schoonheid in al zijn eenvoud van afstraalt. Enige kanttekening erbij is het ontbreken van een zwembad. Plaats en ruimte zat echter hiervoor.
De boeking werd verzorgd door Guido Berlucchi, het enige wijnhuis dat we een bezoek zouden brengen. Het hotel is hun eigendom en bijgevolg vonden we op onze kamer al vlug een presentje in de vorm van een een flesje Franciacorta ’61 Brut. Klinken!!!!!

Het wijnhuis Guido Berlucchi straalt reeds van buitenuit een zekere grootsheid uit, in de positieve zin van het woord. Claudio zou ons komen ontvangen maar deze had die dag net een ongekende drukte zodat hij zich liet vervangen door Claudia. Deze sympathieke dame stond ons perfect te woord en begeleidde ons op een gepaste manier doorheen heel het bezoek inclusief proeverij. De proeverij werd trouwens in het paleis gehouden. Uiterst zeldzaam verklapte Claudia ons. Het was inderdaad een vrij uniek kader! Proeven zouden we enkel de edele bubbels van de Franciacorta doen. Deze schuimwijn die niet zou misstaan tussen menig Champagne is van de allerbeste die er in Italië wordt gemaakt. En gezien ik liefhebber ben… laat maar komen dus.

We proefden volgende wijnen bij Guido Berlucchi:

  • Franciacorta ’61 Brut
  • Franciacorta ’61 Brut Rosé
  • Franciacorta Cellarius Brut
  • Franciacorta Cellarius Brut Rosé

Later zou ik een vergelijkende test willen doen onder ons drie. Ik had in een lokale enoteca een flesje Ca’Del Bosco en een flesje Barone Pizzini gaan halen om daar tegenover de Berlucchi ’61 Brut te zetten. De 3 Franciacorta wijnen werden naast elkaar geproefd en becommentarieerd. Zonder enige twijfel, alle 3 waren ze correct, goed en lekker. We waren het allen eens: 1. Berlucchi 2. Barone Pizzini en 3. Ca’Del Bosco. Enige kanttekening: de proeverij was niet blind, we wisten dus wat we proefden en de euforie van het moment kan dus wel degelijk mee gespeeld hebben. Besluit: We moeten dit in België nog eens overdoen 🙂

Besluiten wil ik graag met een vermelding te maken naar Dispensa Pani e Vini Franciacorta. In dit Enoteca/Ristorante genoten we van een enig Slowfood diner. Als Nino Negri de beste Proeverij was, dan was dit zonder meer het beste dat ik gegeten heb gedurende de reis. Ik heb nadien nog eens nagekeken…ik heb al mijn duimen en vingers nog, maar ik heb ze wel degelijk een goede likbeurt gegeven :-).

Lombardia had ons twee uiteenlopende stukjes Italië bezorgd. Elk deel wat we bezochten had zijn eigenheid en verscheidenheid… en ik had toen zo’n klein vermoeden dat het beste nog moest komen!


Alla scoperta della Italia del Nord – Alto Adige

Hoezeer Veneto ons ook had bekoord, na 2 nachtjes was het tijd om verder te trekken. Zo’n kleine 150 kilometer richting de Oostenrijkse grens, omgeving Bolzano werd onze volgende halte. Nalles en Appiano om precies te zijn. Alto Adige ofwel Südtirol hoort sinds het einde van Eerste Wereldoorlog tot Italië. Voordien maakte het geheel uit van Tirol in Oostenrijk. Het is alleszins een doublefaced regio. De vraag of de mensen zich nu Italiaans dan wel Oostenrijks voelden werd steeds met een lach afgedaan. Wij zijn Zuidtirolers mijnheer was vaak het antwoord. Ik heb het vermoeden dat er een drang naar onafhankelijkheid bestaat ginds. Wat er ook van zijn mag, ons Brussels gewest kan er een puntje aan zuigen. Alles wordt er perfect tweetalig aangeduid, de mensen spreken er met een vanzelfsprekendheid Duits én Italiaans. Het moet dus toch wel degelijk kunnen…

Alto Adige is genaamd naar de belangrijkste rivier uit de omgeving; nl. de Adige. Deze rivier achtervolgde ons echter al vanaf de start van Italië want de Etsch (wat de Duitstalige naam is voor de Adige) ontspringt in Zuid Tirol en kent zijn monding in Veneto.
De relatieve vlakte van Veneto was definitief achter ons. We zaten te midden de Dolomieten. Dit is absoluut een groen stukje Italië met soms schilderachtige tafereeltjes. Vooral als je de bergen in trekt kom je fantastische vergezichten tegen.
Is de wijnbouw van belang in Südtirol heb ik me ginds meerdere malen afgevraagd. Ja uiteraard is dat het. Spreek een keer met de Kellerei’s ginds en je beseft onmiddellijk waarom. Hoewel we ginds ook de opgang van kleinschalige wijndomeinen beginnen te kennen zijn de grote spelers nog steeds de lokale coöperatieven. Deze hebben vaak tot 300 leden aangesloten waardoor je uiteraard het belang van de wijnbouw niet kunt ontkennen. De reden van mijn vraag was echter de onmetelijk grote appelproductie die je ginds aantreft. Hier groeien voldoende appels om de ganse wereldbevolking mee te bevoorraden!

Genoeg blabla omtrent de regio en over naar de harde realiteit, het relaas van een wijnreis doorheen Noord-Italië. 🙂
De verplaatsing verliep rimpelloos en we konden tijdig inchecken in ons hotel: Zum Rosenbaum. Een idyllisch hotelletje voorzien van alle luxe. Bij aankomst werden we onmiddellijk begroet door de lokale Heidi in traditionele klederdracht. Een glaasje prosecco van het huis bevond zich 5 minuutjes later reeds in het glas. Super, want we hadden dorst ;-). Origineel was bovendien dat aan de inrit er een kaartje hing die de ‘familie Sas’ van harte verwelkomden. Een kleine attentie die ons onmiddellijk thuis deed voelen. Het hotel was en is dan ook een aanrader. Eén goede raad echter: blijf er niet dineren! Dan kom je in vooroorlogse toestanden terecht waar bij het buffet het recht van de snelste geldt. We waren stomverbaasd omdat we een half uurtje na het aanvangsuur naar onze tafel gingen de groenten van het buffet als aanvulling bij het voorgerecht afgeruimd waren, enfin deze die er nog overschoten toch. Ook van het voorgerecht zelf waren er enkel kruimels te zien…

In Alto Adige had ik twee wijnbezoeken vastgelegd. Het is een wijnregio die me fascineert moet ik bekennen. Witte wijnen van een hoog niveau en de rode Lagrein die oh zo mooi kan zijn. Ik had er nog wel meerdere aangeduid die het bezoeken waard zijn zoals Weingüt Kornell, Arunda Vivaldi en Peter Zemmer. En mocht ik alleen op pad geweest zijn, ik had ze zeker een bezoek gebracht :-).
Als eerste kwam Nals Margreid aan de beurt. Nals Margreid is een samentrekking van twee lokale plaatsnamen Nals en Margreid waartussen de talrijke wijngaarden zich bevinden. Het wijnhuis bevond zich op nog geen kilometer afstand van ons hotel en dus konden we de verplaatsing makkelijk te voet doen. Door deze wandeling te maken kwamen we al vlug eensluidend tot het besluit de geplande fietstocht af te lassen. Het gaat er inderdaad stevig op en neer… Nu hou ik daar wel van maar niet met de fiets!
Gottfried Pollinger kwam ons al vlug tegemoet met een warme handdruk. De start van alweer een zeer mooi bezoek. Gottfried vertelde ons dat Nals Margreid slechts een kleine garnaal is op wijngebied in de Alto Adige. Nu, als alle kleine garnalen dergelijke installaties zouden bezitten dan wil ik wel eens een gamba zien ;-). Van wat ik tot nog toe kende van hen hield ik vooral van de Vernatch (ook wel Schiava of Trollinger), zijn Mantele Sauvignon Blanc en de Baron Salvadori Lagrein Riserva. Helaas bleek deze laatste uitgeput te zijn en zal het nog heel wat tijd wachten zijn vooral eer er zich een nieuwe jaargang presenteert. Ter compensatie hadden ze een kleinere Lagrein gemaakt. Die kon me echter helemaal niet bekoren.

We dronken volgende wijnen bij Nals Margreid:

  • Pinot Bianco ‘Penon’ 2010
  • Chardonnay 2010
  • Pinot Grigio 2010
  • Sauvignon Blanc 2010
  • Pinot Bianco ‘Sirmian’ –> Gewoonweg een schitterende Weissburgunder
  • Pinot Grigio ‘Punggl’ 2010
  • Sauvignon Blanc ‘Mantele’ 2010
  • Gewürztraminer Baron Salvadori 2009 –> Njammie!!
  • Chardonnay Baron Salvadori 2008
  • Vernatch ‘Galea’ 2010
  • Pinot Nero ‘Mazzon’ 2008
  • Lagrein ‘Aus Gries’ 2009
  • Merlot ‘Levad’ 2009
  • Cabernet Sauvignon ‘Lafot’ 2009
  • Anticus Baron Salvadori 2008 Riserva

Jaja, wat is het fijn in het land van Lagrein te zijn. Een mens wordt er zowaar poëtisch van na het proeven van dergelijke wijntjes!
Op de terugweg ontdekten we vlak bij het hotel een verborgen smal steegje. het had zelfs een naam ‘Nachtigallenweg‘! In de hoop dat we een rits nachtegaaltjes zouden tegenkomen (tja wat denken mensen nadat ze behoorlijk wat wijn tot zich hebben genomen) gingen we op verkenning. Het bleek een bergwegeltje te zijn die ons al klauterend naar de hoogste toppen leidde. Boven hadden we 2 keuzes: ofwel terugkeren ofwel via de wijngaard die erop uitkwam onze weg naar beneden verder zetten. Twee maal raden wat het werd :-). Wat we echter niet wisten was dat deze wijngaard volledig omsloten was en we een hekje om moesten klauteren om onze weg te kunnen vervolgen. Alle alcohol die om welke reden dan ook in ons bloed was gesijpeld was eensklaps verdwenen…
Die avond kwam er een Tiroler orkest spelen op het dorpsplein. De alcohol zat vlug terug in het bloed en van de dansjes die ik er met mijn zus waagde worden absoluut geen foto’s geplaatst ;-).

We bleven ook in Alto Adige 2 nachten. Het ontbijt bij Zum Rosenbaum was subliem. Een verse honingkader recht uit de bijenkast, lekkere zelfgemaakte confituur, verse pistoletjes, noem maar op. Super ontbijt! Verse krachten konden we eerlijk gezegd wel gebruiken. De degustatie van de dag voordien in gedachten wisten we wat er ons te wachten stond. En vandaag was het de beurt aan St. Michael-Eppan in Appiano. Vrienden van me weten wat ik van de wijnen van deze Kellerei vind. Er zitten witte pareltjes tussen. Hun Riesling is voor een liefhebber als mezelf om duimen en vingers van af te likken, de Sauvignon Blanc kent naast de gekende kenmerken ook een toets rood fruit en is wat zesty. De Chardonnay, Pinot Grigio… Ik keek er alvast enorm naar uit! Uiteraard wou ik ook de Sanct Valentin reeks proeven en gezien de Lagrein van Nals Margreid uitgeput is wou ik deze Lagrein absoluut proeven.
Wat een hartelijke ontvangst mochten we toch alweer genieten. Het was alsof we Günther Neumair al jaren kenden! Hij leidde ons vlekkeloos doorheen de geschiedenis en de mooie kelderruimtes (de wanden zijn van stukgeslagen glas). Nu kelders zijn kelder en hoe mooi de inrichting ook mag zijn, het is bij de wijngaarden dat mijn interesse ligt. Ik hoor je al zeggen, een wijngaard is toch ook maar een wijngaard! Neen, dat is het niet… hier is het dat de eerste steen tot een goede kwaliteitswijn wordt gelegd. Aan een wijngaard kan je veel zien :-). En dus troonde ik Günther mee de wagen in en deden we aan wijngaard-seeing. Pinot Nero, Gewürztraminer, Pinot Bianco en Pinot Grigio kwamen we tegen en hielden we bij halt. Eigenlijk is dat een deel van de vakantie waar ik het meeste van hou… slingeren tussen de kleine paadjes, tussen de wijnvelden… zalig is dat!
Voor de proeverij liet Günther ons in de handen van de ervaren verantwoordelijke van het proeflokaal. En dus gingen we alweer aan het werk!!

We dronken volgende wijnen bij St. Michael-Eppan:

  • Pinot Bianco ‘Schulthauser’ 2010
  • Chardonnay ‘Merol’ 2010
  • Riesling ‘Montiggl’ 2010 –> als ik er nog maar aan terug denk komt het water me in de mond
  • Sauvignon Blanc ‘Lahn’ 2010
  • Sauvignon Blanc Sanct Valentin 2010
  • Sauvignon Blanc Sanct Valentin 2008
  • Weissburgunder Sanct Valentin 2009
  • Chardonnay Sanct Valentin 2009
  • Pinot Grigio Sanct Valentin 2009 –> Gewoonweg topklasse!
  • Gewürztraminer Sanct Valentin 2010
  • Schiava ‘Pagis’ 2010
  • Pinot Nero Riserva 2008
  • Lagrein Riserva 2008
  • Pinot Nero Sanct Valentin 2008
  • Lagrein Sanct Valentin 2006 –> Kon me absoluut bekoren
  • Comtess-Passito Sanct Valentin 2007

De proeverij voldeed volledig aan mijn verwachtingen. De kwaliteit van de nieuwe jaargangen is gegarandeerd. Voldaan en gelukkig konden we afscheid nemen. Verpozing hadden we nodig. Deze vonden we aan het Lago di Montiggl op een terrasje waar we (ik en mijn schoonbroer althans) naar hartelust ‘punten’ konden geven aan het talrijk aanwezige vrouwelijk schoon ;-).

En dan nu nog een absolute tip voor de gastronomen onder ons! Tot onze spijt van ‘Zur Rose‘ in San Michele Appiano gesloten. hierdoor aten we de eerste avond vlug in het hotel.De tweede avond konden we echter wel terecht op de andere aanrader die ik had gekregen. Dit bleek werkelijk een voltreffer van formaat te zijn. Ik zie nog steeds onze verbaasde gezichten bij het opdienen van de hertekalfkoteletjes op een brood bedekt met stro!
Ga je naar ginds, reserveer een keer bij Gasthof Kirchsteiger in Völlan. Het oogt alledaags maar wat er op je bord komt is het alleszins niet…

De eerste indrukken van Italië werden bevestigd. Italië zat nog nauwer in ons hart, en we waren niet eens halfweg…

Alla scoperta della Italia del Nord – Veneto

Thuiskomen van een beklijvende en deugddoende vakantie… zouden er al pilletjes tegen bestaan? Last om opnieuw in het ritme te raken, steeds weer mijmerend. Uiteindelijk geef je je opnieuw over aan de dagelijkse sleur en ben je opnieuw vertrokken. Wat rest is een koffer vol aan toffe herinneringen, momenten en vooral belevenissen. Wat zouden we klagen, het leven heeft alweer een verrijking gekend :-).

Deze zomer stond dus in het teken van een trektocht doorheen Noord-Italië. De aftrap werd gegeven, na een – het mag ook eens gezegd worden – vlekkeloos verlopen vlucht via Ryanair, in Veneto – Verona. Aan de boorden van het Gardameer. Niet dat het Gardameer onze hoofdbestemming was. Neen, ik voel me meer aangetrokken tot de groen bezaaide wijngaarden in plaats van de door toeristen bevolkte oevers van het grootste Italiaanse meer. Soave en Valpolicella waren de doelen.
Even wagentje ophalen, Lancia Musa, en het startschot was gegeven.

Geen tijd verliezen is mijn motto en dus was er onmiddellijk na de landing al een eerste tasting voorzien. Nu ja, even de tijd genomen om te acclimatiseren én een energieshot van espresso. Deze kleine koffietjes geven je pas vleugels!
In Monteforte vonden we zeer vlug Gini Vini waar we zeer hartelijk ontvangen werden door Claudio. Het zou trouwens absoluut niet de laatste keer zijn dat we kennis maakten met gulle hartelijkheid van de Italianen. Verwarmend was het en soms kreeg ik het gevoel dat wij Belgen toch vaak maar norse mensen zijn…
Claudio, die samen met zijn broer Sandro het 30 ha grote domein runt liet ons elk hoekje van hun vernieuwde kelders zien. Op weg naar Monforte had ik echter amper wijngaarden ontdekt en ik was wel benieuwd waar deze zich verscholen. En dus nam Claudio ons mee, enkele kilometers verder waar we in een oase van wijngaarden terecht kwamen. Vol met de Garganega (gar – Gà – nega) druif, de basis voor een Soave. De wijnranken worden allen geleidt volgens het Pergola-systeem. Ter bescherming van de vele hagelbuien die de regio treffen vertelde Claudio me. Links en rechts zag ik later ook dat er volgens het gekende guyot systeem werd geleid en dat de hagel waarschijnlijk wel zijn aandeel zal hebben in de snoeiwijze maar het was toch duidelijk dat de ‘pergola-wijngaarden’ hogere opbrengsten bereikten.
Later op de proeverij was het echter zeer duidelijk dat Gini resoluut voor kwaliteit gaat. Het glas liegt immers nooit. Wat we te proeven kregen was hoogstaand, met 3 Soave Classico’s die van basis tot top allen excellent zijn. Nadien volgden nog 2 DOCG Reciotto di Soave waarvan de Col Foscarin gedeeltelijk gebotryseerde druiven heeft en de Renobilis volledig van gebotrytiseerde druiven wordt gemaakt. Mijn voorkeur gaat, zoals het nogal vaak het geval is, naar het eerste type van zoete wijn, de Col Foscarin dus. Ondertussen was het zoontje van Claudio er bij gekomen… de volgende generatie is er alvast verzekerd 🙂

We proefden volgende wijnen van Gini Vini:

  • Soave Classico 2010
  • Soave Classico ‘La Frosca’ 2009
  • Soave Classico ‘Contrada Salvarenza’ 2007 –> Deze wijn wordt gemaakt van 90 tot 100 jaar oude wijnstokken en is een waarachtig pareltje. Je moet er uiteraard wel de nodige centen voor op tafel leggen…
  • Reciotto di Soave ‘Col Foscarin’ 2007
  • Reciotto di Soave ‘Renobilis’ 2004

Als afscheid toverde Claudio nog een Gran Cuvée Brut Millesimato 2007 tevoorschijn. Lang zou deze niet leven want diezelfde avond nog zegenden we onze vakantie in met de in dankbaarheid aangenomen bubbels. We hadden hier trouwens de perfecte locatie voor gevonden. Albergo Ca’ Dei Maghi in Fumane is het perfecte doortrek hotel. Alles tot in de puntjes in orde. Prima kamers, nice pool en een restaurant waar ze naar Belgische normen de borden vullen :-). Zou het daarom komen dat er zovele Belgen aanwezig waren? Een aanrader voor wie naar de regio gaat. Je moet het magere ontbijt hen wel vergeven…

Nadat we onze koffers hadden achtergelaten, vlugvlug een lunch opzoeken. We waren immers al van 04.00 uur in de morgen op de been en buiten dat ene espresso shot en de wijnen hadden we nog niets binnen. Hier volgden al gauw onze eerste lachsalvo’s. Het zouden zeker niet de laatste zijn. Geen van ons is immers belegen in de Italiaanse taal en de ober die voor ons verscheen kon ons enkel in het Italiaans verder helpen. Nadat ik ‘tre birra media‘ in perfect Italiaans had bestelt dacht deze uiteraard dat de taal geen probleem was. Wat volgde was een aframmeling van de kaart… Best grappig! Maar we werden perfect bedient.

Tweede afspraak van de dag was in Fumane bij Le Salette. Daar waar we enkele uren voordien nog in volle Soave omgeving zaten, kwamen we nu in het Valolicella land terecht. Het land van de grote Amarone wijnen. Geen Garganega meer maar wel Corvina, Corvinone, Rondinella, Oseleta, Molinara en Croatina. Rood ook i.p.v. wit. In het centrum van Fumane vonden we Rossella die ons verwachtte en opnieuw hartelijk begroette. Ze troonde ons onmiddellijk mee naar een nabijgelegen wijngaard waar we de Valpolicella en Amarone wijnstokken zagen. De druiven zaten volop in hun verkleuringsfase, véraison, en zouden halfweg september geoogst worden. Uiteraard werden ook de kelderinstallaties bezocht. Tijdens het proeven verloren we helaas de aandacht van Rossella. Een koppel Denen waren binnengekomen met de duidelijke interesse tot aankoop. Het proeven van de wijnen ging bijgevolg net iets te snel om er een correcte impressie of weergave van te krijgen. Bovendien, ooooh wat zijn wij tot kribbige mensen, stonden de wijnen net iets te warm in het proeflokaal. Te warme wijnen en wijnen van 15% alcohol is absoluut geen goede combinatie. Vandaar ook dat alcohol zowat een rode draad vormt doorheen mijn proefnotities. Geen erg echter, sommige van de wijnen kende ik al en ik zal zeker en vast de gelegenheid krijgen ze in optima forma te kunnen proeven!

We proefden volgende wijnen van Le Salette:

  • Valpolicella Classico Superiore Ripasso ‘Il Progni’ 2008
  • Valpolicella Classico Superiore ‘Ca Carnocchio’ 2007
  • Amarone Della Valpolicella ‘Le Marega’ 2007
  • Amarone Della Valpolicella ‘Pergole Vece’ 2006

We gunden Rossella de kans zich met haar klanten te bezigen en namen gepast afscheid. Zelf waren we uiteraard ook vermoeid. Het opstaan nog voor de haan zijn kippen wakker kraait en de reis eisen toch zijn tol. Zeker als er alcohol bij te pas komt, je mag dan nog opletten en spuwen ;-). Even op adem komen aan de pool van het hotel waar de Spumante van Gini ons spontaan kwam begroeten. Het zat goed, je voelde de good vibes… Even lekker eten in het restaurant en dan de nachtrust opzoeken.

Dag 2 in Veneto startte al behoorlijk vroeg. Na het ontbijt was het onmiddellijk richting Lavagno (Soave + Valpolicella territorium) om Tenuta Sant’ Antonio te bezoeken. Men had me op voorhand gewaarschuwd dat het moeilijk te vinden zou zijn: ‘als je denkt dat je niet meer verder en hoger de berg op kan, wel dan is het nog hoger en verder’! Eénmaal aangekomen was het echter wondermooi en meer dan de moeite waard. Omringd door wijngaarden op het hoogste puntje en met een wonderlijk vergezicht. Ha aan wijngaarden waar we naar hartenlust in konden stoeien. Nu ja, interpreteer dat maar als het nemen van foto’s, bestuderen van de druiven en de ranken en het doorploegen met de eigen handen van de grond :-). Corvina, Corvina en nog eens Corvina. Niet langer volgens het pergola-systeem trouwens.
Armando Castagnedi kwam ons al vlug toegesneld, zich druk verontschuldigend dat hij zich helaas niet om ons kon ontfermen. 10 x scusi, 100 x scusi, 1000 x scusi… ach het is hem van harte vergeven want hij liet ons achter in de handen van Claudio (wat een populaire naam blijkt te zijn in Italië) die ons van voor naar achter verzorgde en waar geen enkele moeite teveel voor was. Na de diverse rondleidingen gingen de deuren van het, absoluut magnifieke, proeflokaal voor ons open. En dat we hier zouden proeven dat had Armando ons ook nog even benadrukt. Elke wijn zou in het glas komen, met geen enkele uitzondering… soms zelfs meerdere jaargangen. En wat dan nog gezegd van de ‘experimentjes’ of de nieuwe wijnen in hun segment. Nu ken ik hun wijnen, of een gedeelte ervan althans, al behoorlijk. Ik weet dat ze meer dan degelijke Soave”s hebben, de Ripasso is ongeëvenaard en de Capitel Del Monte is een ‘must have’ voor alle Cabernet Sauvignon liefhebbers. Ja, uiteraard zijn de Amarone wijnen uitstekend en de Campo Dei Gigli zelfs meer dan uitstekend! Onder de indruk kwam ik echter van een vat-staal die we mochten proeven van een Amarone Reserva 2004. Prijskaartje tot nader order onbekend 🙂

We proefden volgende wijnen bij Tenuta Sant’ Antonio:

  • Scaia Bianco 2010
  • Soave ‘Fontana’ 2010
  • Soave ‘Monte Ceriani’ 2009
  • Soave Vigna Vecchia 2008
  • Tellos 2010 –> Een nieuw product waarmee ze experimenteren om een wijn zonder toevoeging van sulfiet te maken
  • Scaia Rosato 2010
  • Scaia Rosso 2010
  • Valpolicella ‘Nanfré’ 2010
  • Rosso veronese ‘Sponsa’ 2009
  • Valpolicella Superiore Ripasso ‘Monti Garbi’ 2008
  • Valpolicella Superiore ‘La Bandina’ 2007
  • Cabernet Sauvignon ‘Capitel Del Monte’ 2005
  • Cabernet Sauvignon ‘Capitel Del Monte’ 2006
  • Amarone Della Valpolicella ‘Selezione’ 2007
  • Amarone Della Valpolicella ‘Campo Dei Gigli’ 2005
  • Amarone Della Valpolicella ‘Campo Dei Gigli’ 2006
  • Amarone Della Valpolicella Riserva 2004
  • Passito ‘Colori d’Autunno’ 2003
  • Recioto Della Valpolicella ‘Argille Bianche’ 2004
  • Grappa Campo Dei Gigli di Amarone – Geen houtlagering
  • Grappa Rossa Campo Dei Gigli di Amarone – Houtlagering
  • Olio Extravergine d’Oliva ‘Monti Garbi

Alsof het nog niet voldoende was kregen we bij het afscheid nog een Magnum Amarone Selezione mee!! Een prachtig geschenk in houten koffertje… Nadien wist ik dat ik met dit geschenk problemen ging krijgen bij de terugreis: Ryanair + Overgewicht = Betalen! Ik heb nog nooit met zulke glimlach deze betaling geregeld. Dure magnum fles uiteindelijk, maar onbetaalbaar vanwege de herinnering. Jij mag kiezen wat doorweegt!
De afdaling na de proeverij ging, hoe kan het ook anders, een stuk vlotter als de beklimming 😉

Het eerste luik zat er hiermee bijna op. Nog even naar het Gardameer toe, wat wandelen en de emoties van de eerste 2 dagen een plaatsje geven. Italië zat toen al in ons hart… het was slechts een begin!


De Ronde van Portugal – Finish

Het Alaaf conclaaf zinderde de ochtend van de derde dag nog stevig na. Iedereen was behoorlijk stil bij het ontbijt. Te kort aan slaap, teveel aan drank, te vermoeid…wie zal het zeggen, ieder had zo wel zijn reden. Vandaar dat het goed was dat we een klein tochtje moesten maken tot aan de omgeving van Coimbra. De rust van de gezapige tocht was meer dan welkom. Lang zou die echter niet duren want omstreeks 11.00u werden we verwacht in de Bairrada regio, geprangd tussen Porto en Lissabon en in de onmiddellijke omgeving van de Atlantische Oceaan. De Bairrada is een wat minder gekende regio die vooral bekend is voor de Espumantes en de eenvoudige, lekkere kleinere wijntjes. Het is tevens het mekka van het gelakte speenvarken: de Leitão Assado.

Campolargo was onze bestemming. Een ‘ander’ stukje Portugal zou zich openbaren. Weg zijn de prachtige vergezichten vol heuvelruggen met terrasbouw. Dit is de vlakte, een stukje vervallen Portugal tevens. Als uit het niets bevinden we ons plots te midden van de wijngaarden, enkel verstoord door de gebouwen van de quinta’s die er zich in hebben genesteld. We hadden een kleine voorsprong op ons tijdschema en dus konden we nog even genieten en vooral uitwaaien tussen de wijngaarden. Ons mentaal opladen voor wat komen gaat noemen we zoiets ;-).
Na een tijdje kwam Carlos, eigenaar van Campolargo aangewaaid. Het moet zijn dat deze ‘je m’en foutiest’ een zeer gezond persoon is, gezien de twee bevallige dames die zich in zijn zog bevonden. De mooiste was voorbehouden, enkel en alleen voor het openen van de flessen. Schenken deed Carlos wel zelf!

Enfin, nadat we een rondleiding kregen door de prachtige ‘en gravité’ opgebouwde installaties volgde er een degustatie in een toch wel prachtig proeflokaal. Ondertussen vermaakte Carlos ons met zijn verhalen en gedachtegoed omtrent de wijnbouw. Opvallend, en wat mezelf betreft toch wel een beetje jammer, is dat de Franse druivenrassen hier stevig ingeburgerd zijn. De wijnen van Campolargo zijn niet noodzakelijk standaard wijnen die jaar in jaar uit hetzelfde zijn. Neen, de samenstelling of de assemblage durft ieder jaar wel eens wisselen. Naargelang de druiven die er voorradig zijn dixit Carlos…
Op de proeftafel bij Campolargo en in volgorde van proeven:

  • Vinha do Putto Branco 2009
  • Entre II Santos Branco 2009
  • Bical 2009
  • Vinha do Putto Tinto 2009
  • Os Corvos da Vinha da Costa 2008
  • Rol de Coisas 2008
  • Vinha da Costa 2005
  • Diga? 2007
  • Campolargo Arinto 2009
  • Espumante Campolargo

We waren alweer op toerental en de sfeer flirtte weer met onbekende hoogtes. Van al dat drinken krijg je honger natuurlijk 😉 en de lunch mochten we genieten in het statische, oude maar wondermooie privéhuis van Carlos Campolargo. Ze hadden dit trouwens omgebouwd tot een type luxe chambre d’hôte; Casa de Mogofores. Bij de toewijzing van onze kamers voor de nacht vielen onze monden eenvoudigweg open van verbazing. Waauuuw…
De lunch was trouwens, op verzoek uiteraard, de regionale specialiteit leitão assado.
Tijdens de lunch dronken we de volgende wijnen van Campolargo:

  • Campolargo Dão
  • Campolargo CC
  • Calda Bordaleza
  • Espumante Borga

Zo, dat hadden we dan ook alweer achter de kiezen. Van al dat eten krijg je dorst natuurlijk 😉 en dus wachtte ons volgende en tevens laatste bezoek van de trip. Hiervoor gingen we naar een quinta waar men voornamelijk Espumantes maakt; Quinta do Ortigão. We werden ontvangen door fantastische en vriendelijke mensen, die ons een zeer warm en aangenaam bezoek bezorgden. Het zijn jonge wijnmakers die aan hun weg aan het timmeren zijn. Vol trots stelden ze hun wijnen voor en ze waren uiterst geïnteresseerd in onze mening. Bovendien moesten we ook persé hun stille wijnen proeven. Ik heb niemand ook maar horen mopperen omtrent dit idee, en dus proefden we hun gastvrijheid met volle teugen.
Op de proeftafel bij Quinta do Ortigão en in volgorde van proeven:

  • Quinta do Ortigão Branco Sauvignon – Bical 2010
  • Quinta do Ortigão Tinot Baga – Touriga Nacional 2008
  • Quinta do Ortigão 4dezasseis 2009
  • Quinta do Ortigão 4dezasseis 2007
  • Espumante Quinta do Ortigão Bruto
  • Espumante Quinta do Ortigão Baga Bruto
  • Espumante Quinta do Ortigão Rosé Charming
  • Espumante Quinte do Ortigão Bruto Riserva 2008

We bleven er trouwens gezellig nababbelen met de gastheer en de door god gezegende wondermooie gastvrouw. Vergeef me trouwens van niet exact meer te weten hoeveel flessen Espumante er nog werden geopend en geledigd. Time flies when you’re havng a good time, wel het glas raakt evenzeer snel leeg…en weer vol.
Na een hartig afscheid, waarbij we ieders nog een flesje van de 4dezasseis meekregen (magnum) beseften we dat het einde naderde. Even bijkletsen over de voorbije belevenissen met een koffietje voor de één, een pilsje voor de ander. De tijd even doden, een rustpauze vooraleer aan het laatste avondmaal te beginnen. Dit deden we in een klein lokaal restaurantje, ons toegewezen door de mensen van Quinta do Ortigão. Ze bezorgden ons nog een laatste verrassing want de tafel was bedekt met flessen 4dezasseis om de maaltijd te begeleiden.

Eénmaal we bij de Casa de Mogofores kwamen doken de meesten onder ons vlug onder de dekens. Moe maar voldaan. Anderen (waaronder ondergetekende) liepen er Carlos Campolargo nog tegen het lijf. Beleefde jongens als we zijn, slaan we nog een praatje. Vooraleer je het goed en wel beseft zit je in het salon en wordt er nog gezamelijk een Calda Bordaleza geschonken. De lokale karaoke heb ik nadien wel wijselijk aan me laten voorbijgaan…

Zondagmorgen 13 maart stond de terugrit op het programma. Even de verplaatsing maken naar Porto, de huurwagen inleveren en wachten op het vliegtuig dat ons weer op Belgische bodem zou doen belanden. Impressies opnemen bij de reisgenoten en beseffen dat dit een unieke trip is geweest!
Toch nog even dit ter afsluiting: onze Nederlandse reisgezel kon vanuit Portugal, met Ryanair wél perfect mee naar België met dezelfde langdurige verblijfskaart waarvoor hij in België niet mocht instappen… Logica Belgica????

Deze trip was een pilootproject voor verder oenotoerisme doorheen Portugal.
Wat mezelf betreft was dit méér dan geslaagd!!