Châteauneuf-du-Pape – Hoezo 13 brengt ongeluk?

Posted on april 29, 2013 by Bottle Case

Regelmatig zitten er tussen de talrijke uitnodigingen van proeverijen die ik ontvang echt wel interessante onderwerpen tussen. Helaas kan ik me, omwille van mijn beroepsactiviteiten, niet steeds vrij maken hiervoor. Toen ik enige tijd terug een mail zag verschijnen waarbij de Familie Perrin – beter gekend als de eigenaars van Château Beaucastel uit Châteauneuf-du-Pape – mij uitnodigden om de 13 hoofdrolspelers van deze appellatie op zich te proeven heb ik exact 5 seconden moeten nadenken om me hiervoor in te schrijven. Doen, ook al is dit op een zondag… één van de schaarse vrije dagen waarover ik beschik.
Je bent een druivenfreak of je bent het niet…

Op voorhand begin je dan in je hoofd de optelling van de 13 druivenrassen op te sommen. Tot tien kan ik al meer dan 40 jaar tellen, dus dat lukte me wel. Afhankelijk van de dag kwam er een elfde, ja soms zelfs een twaalfde bij. Die 13e lukte me echter maar niet. Het is steeds die verrekte Picardan die me ontglipt. Ook nu, een dag na de degustatie blijft die druif nog steeds niet hangen in mijn, ongetwijfeld overvolle, geheugen.
Vooraleer jullie verder lezen: ga de uitdaging een keer aan en som voor jezelf de 13 druiven toegestaan in de AOP Châteauneuf-du-Pape op! Je zal je geluk zien groeien als je er in slaagt ze allemaal te benoemen :-).

De degustatie zelf dan. Deze vond plaats in de Event Lounge in Brussel. Meestal uit ik enkele flink uit de kluiten gewassen vloeken dat zulke evenementen alweer in het centrum van een stad plaats vinden. Verkeersellende – het vinden van een verrekte parkeerplaats… Vaak is het miserie troef. Afgezien van het Brusselse centrum was de Event Lounge wel goed uitgekozen. Bovendien was het een zondag en dan valt het ook op onze Belgische wegen best wel mee.

Toch nog dit even meegeven! Je zal, zoals ook ik hier neerpen, steeds over de 13 cépages van Châteauneuf-du-Pape lezen. Maar in feite mogen/kunnen er 18 verschillende druiven voorkomen (6 witte – 3 rosé – 9 rode) . Dit komt omdat sommige families, zoals Grenache (rood-wit-rosé), Picpoul (rood–wit-rosé) en Clairette (wit–rosé),  in meerdere kleuren zijn toegelaten. Soit, officieel spreken we dus van 13 verschillende druiven, waarvan 5 witte en 8 rode.
De 13 cépages die François en Mathieu (4e en 5e generatie ondertussen van de familie Perrin) ons lieten proeven waren ‘cask samples’ van het jaar 2012. Nadien kregen we het eindresultaat te proeven zijnde een Château Beaucastel Châteauneuf-du-Pape Blanc 2011, bestaande uit 6 witte cépages (Grenache wordt in zijn geheel als één cépage beschouwd maar mag zowel als wit en uiteraard als rood – verplicht zelfs – deel uitmaken van de blend) en een Château Beaucastel Châteauneuf-du-Pape Rouge 2010, bestaande uit 8 rode druiven.
Een overzicht:

  1. Clairette
    Deze woekerende cépage past zich goed aan in de warme en met keien bezaaide regio’s. We vinden hem dus voornamelijk terug in het zuiden van Frankrijk. Hij geeft romige en zachte wijnen met veel alcohol met in het algemeen weinig aciditeit. Kenmerkend zijn de florale aroma’s en dan voornamelijk de rozengeur.
  2. Picardan
    Een zeldzaam ras dat bijna uitsluitend gebruikt wordt in blends. Hij wordt vaak gebruikt om rosé te maken in combinatie met Syrah of Mourvèdre en natuurlijk in de assemblage van Châteauneuf-du-Pape.
  3. Picpoul
    De Picpoul vinden we voornamelijk terug in het zuiden van Frankrijk en Spanje. Hij bestaat ook in een rode variant. Hij geeft nerveuze doch fijne wijnen, is rijk in alcohol en bezit een kenmerkende fraicheur. Aromatisch in de neus met florale parfums en citrustonen.
  4. Bourboulenc
    Dit oude druivenras vindt hoogstwaarschijnlijk zijn oorsprong in de Provence. De Bourboulenc produceert medium tot grote druiventrossen met relatief grote druiven en geeft goede resultaten in assemblage met andere wijnen. In monocépage is hij weinig interessant en nogal rustiek. Zijn kenmerkende aroma’s zijn floraal en citrusgeuren. De wijnen zijn lichtjes gekruid en met als algemeen nadeel een licht bittertje in de afdronk.
  5. Roussanne
    Dit edel druivenras geeft zijn beste resultaten in de Rhône, noord en zuid. Niettemin vinden we hem ook terug in de Savoie. Moeilijk te kweken en zeer onvoorspelbaar, wint deze cépage aan terrein wegens de kwaliteitsvolle wijnen die hij produceert. Fijn en tegelijk krachtig en met een mooie fraicheur. Deze wijnen bewaren in het algemeen zeer goed. In de neus wordt Roussanne gekenmerkt door aroma’s van abrikoos, honing, kamperfoelie en iris.
  6. Cinsault
    Cinsault is een veel gebruikte cépage in het zuiden van Frankrijk, voornamelijk voor roséwijnen waar hij wordt gekenmerkt door verfrissende aroma’s van perzik, framboos en aardbei. Als de opbrengst laag wordt gehouden voegt dit druivenras veel elegantie, fruit en soepelheid toe aan de wijnen.
  7. Muscardin
    Dit van oorsprong Provençaals druivenras wordt hoofdzakelijk nog in de zuidelijke Rhône teruggevonden. De neus wordt vaak gekenmerkt door bloemenaroma’s. Muscardin wordt bijna altijd geblend en zijn sappige frisheid maakt hem hiervoor uiterst interessant.
  8. Terret Noir
    Terret is één van de oudste druivenrassen van de Languedoc. Vandaag is zijn witte variant nog steeds belangrijk voor verschillende appellaties als Minervois en Corbières. Hij geeft licht rode wijnen, steeds met een mooie aciditeit en aangename aroma’s.
  9. Vaccarèse
    De florale aroma’s zijn ontegensprekelijk zeer typisch voor dit druivenras. De wijnen gemaakt van Vaccarèse zijn wat te vergelijken met Cinsault en zijn elegant en fris in de mond. In de assemblage van Châteauneuf zal zijn finesse het enthousiasme van de Grenache wat temperen.
  10. Counoise
    De Counoise komt in de praktijk enkel nog voor in de assemblages van Châteauneuf-du-Pape en vindt hier ook zijn ideaal terroir terug. Dit druivenras zal een levendige aciditeit verlenen aan de blend met aroma’s van groene peper en muskaatnoot.
  11. Grenache
    In de Rhônevallei vindt de Grenache zijn ideale terroir: droog en heet, een stenige bodem… Bovendien is hij goed bestand tegen de aanhoudende mistral. De Grenache biedt hier een grote potentiële waaier aan aromatische facetten waaronder rijp steenfruit, cassis, kirsch, zoethout… Rijk in de mond en met een beperkte aciditeit, smeuïg tot in de finale zelfs als wordt deze gekenmerkt door de fijne tannines. Grenache vormt vaak de kostbare basis voor de assemblage van Châteauneuf, maar geef hem tijd om zijn kwaliteiten te ontplooien.
  12. Syrah
    Dit druivenras heeft kleine bessen en bezit een dikke schil. Hij houdt van veel warmte en hoge temperaturen en vindt zijn ideale terroir in de Rhônevallei. In de neus wordt Syrah gekenmerkt door klein rood fruit zoals framboos, cassis en myrtille en mettertijd eveneens wilde bessen, truffel en steenfruit. Hij zorgt voor kleur, intense aroma’s en structuur.
  13. Mourvèdre
    Mourvèdre is delicaat om te verbouwen, want gevoelig aan grote droogte. Dit druivenras zal verbeteren met het rijpen, zowel wat betreft aroma’s, als kleur en tannines. Hij fungeert eveneens als bewaarfactor gezien zijn antioxyderend vermogen en zal in de assemblage van Châteauneuf structuur toevoegen en intens zwart fruit.

Voor zij die niet onmiddellijk weten waar Châteauneuf-du-Pape te plaatsen! We bevinden ons in het zuidelijke Rhône gebied (Frankrijk). Niet zo ver van Avignon. Deze appellatie is één van de meest beroemde die Frankrijk rijk is. De unieke terroir is bezaait met gallettes en de mistral is er alom vertegenwoordigd. Uiteraard speelt de pausengeschiedenis en de stad Avignon een belangrijke rol in de naamsbekendheid. Was Châteauneuf-du-Pape in een niet zo ver verleden in mijn ogen een vooral overprijsde wijn waar de kwaliteit vaak niet het prijskaartje benaderde, is deze wijn vandaag de dag zijn status en reputatie waardig. Al blijven de meeste flessen nog steeds ongemeen duur, de kwaliteit heeft, net zoals de gehele zuidelijke Rhône (denk maar aan Rasteau, Vinsobres, Beaumes de Venice, Vacqueyras, Gigondas en anderen), een gigantische sprong voorwaarts gemaakt. De gehele Rhône vallei trouwens is één van de plaatsen in Frankrijk waar de tijd niet stille is blijven staan en waar de wijnbouw momenteel fantastisch bezig is!
Wens je meer informatie over Châteauneuf-du-Pape?  Hier kan je deze vinden.

Nog even meegeven dat ook de degustatie de verwachtingen meer dan inloste en dat ik me op die momenten gelukkig prijs één van de weinige uitverkorenen te zijn.

Ten slotte nog dit over de vooruitziendheid van de appellatie Châteauneuf-du-Pape. Toen indertijd het decreet voor de appellatie werd geschreven stond er een speciale vermelding in dat het verboden was voor UFO’s om te landen op de wijngaarden van Châteauneuf! Tot op heden houden de UFO’s zich strikt hieraan want er is bij mijn weten nog geen enkele geland ;-).

Beaucastel

Filed under: Second opinions? | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments »

Alsace – De ontleding van een wulpse schoonheid

Posted on april 18, 2013 by Bottle Case

Alsace (Elzas) is voor mij persoonlijk zoiets als je eerste liefde. Eentje die je immers nooit zal en kan vergeten. Het is ondertussen alweer veel te lang geleden dat ik de dorpjes van de Bas-Rhin en Haut-Rhin onveilig maakte. Maar… de indrukken die deze wulpse schoonheid me heeft nagelaten zit voor immer verscholen in mezelf. Als Riesling adept is het uiteraard een must do, maar het zijn niet zozeer de wijnen die deze onvoorwaardelijke liefde hebben bewerkstelligd. Het is een combinatie van factoren: de oprechte pracht van de fleurige dorpjes, de gemeende hartigheid van zijn inwoners, de hoogstaande gastronomie en last but not least… de zon schijnt er nu eens altijd! Hoog tijd dus om deze schoonheid in al zijn wijn-facetten te ontplooien!

kaart_alsace

Inleiding

De Elzas is in vele opzichten een on-Frans wijngebied. Het bezit nogal veel Duitse trekjes. Niet zo verwonderlijk als men bedenkt dat dit gebied al eeuwen lang de inzet was van strijd tussen Frankrijk en Duitsland. Na 1945 behoort de Elzas weer aan Frankrijk. Het is een uiterst geliefde streek die jaarlijkse vele toeristen trekt. Logisch ook gezien de Elzas een paradijs is voor gastronomen, met vele beroemde restaurants, terwijl de pittoreske architectuur van de dorpen (Kaysersberg, Riquewihr, Eguisheim, Turckheim, Ribeauvillé,…) de lange geschiedenis van het land weerspiegelt.
De Elzasser wijnvelden behoren dan ook tot de mooiste van Frankrijk. Ze strekken zich uit van Marlenheim aan Straatsburg (eigenlijk behoren Wissembourg en Gimbrett ook tot de Elzas wijn gebieden) tot aan Vieux Thann aan Mulhouse.

Geschiedenis

De wijnbouw in de Alsace kent een rijke en bewogen historie. Ooit meegebracht door de Romeinen, komt de wijnbouw tot bloei ten tijde van de Merovingers en Karolingers.
Nog voor het einde van het eerste millennium wordt er al op 160 plaatsen wijn verbouwd. Tijdens de Middeleeuwen behoren Alsace wijnen tot de meest prestigieuze wijnen van Europa.
De wijnbouw bereikt zijn hoogtepunt in de 16e eeuw, maar deze welvaartsperiode wordt wreed verstoord door de dertigjarige oorlog. De regio is onderhevig aan plunderingen en natuurrampen, de bevolking dunt uit en de handelsactiviteiten lopen drastisch terug.
Als de wijnboeren na de Eerste Wereldoorlog een beleid gaan voeren dat meet gericht is op kwaliteit, bloeit de wijnbouw weer op. Vanaf dan worden er alleen nog wijnen geproduceerd die uitsluitend zijn samengesteld uit geselecteerde druivenrassen.
Vanaf 1945 gaat men nog een stapje verder door het afbakenen van het aantal productiegebieden en het vaststellen van strenge voorwaarden voor productie en vinificatie.
Uiteindelijk worden de inspanningen beloond door het instellen van de Appellation d’Origine Controlée Alsace in 1962, de Alsace Grand Cru in 1975 en de Crémant d’Alsace in 1976.
Vandaag de dag werken producenten en handelaars samen aan het prestige van Alsace wijn in de wereld.

Bodem en Klimaat

Aangezien de Alsace door de Vogezen wordt beschermd tegen de invloeden van de Oceaan, is deze streek één van de gebieden van Frankrijk met de minste neerslag (450 – 500 m per jaar). De wijngaarden profiteren van een semi-continentaal, zonnig, warm en droog klimaat.
Ze liggen op de hellingen van de Vogezen, 200 tot 400 meter boven de zeespiegel en profiteren, dankzij deze hoge ligging, van een maximale bezonning.
Al deze factoren zorgen ervoor dat de druiven hier langzaam en gedurende een lange periode kunnen rijpen, waardoor de verfijnde aroma’s zich goed kunnen ontwikkelen.
De bodemgesteldheid van de Alsace is heel divers: graniet, kalk, maar ook klei, leisteen en zandsteen. Deze grote diversiteit aan bodems, met een totale oppervlakte van ongeveer 15.000 hectare, is zeer gunstig voor de rijping en ontwikkeling van een groot aantal verschillende druivenrassen. Het terroir drukt hierdoor een eigen stempel op de wijnen uit de Alsace.

Druivenrassen

In de Alsace worden de wijnen genoemd naar de druif waarvan ze zijn gemaakt. Dit draagt zondermeer bij aan de grote naamsbekendheid. Alsace wijnen betekenen voor de wijnliefhebber genieten met alle zintuigen: de ranke, zo markante fles, de karakteristieke, fruitige aroma’s én de veelvuldigheid aan subtiele smaken.
Zeven druivenrassen staan garant voor een enorme verscheidenheid aan smaken.

Sylvaner: Deze druif levert wijnen op die opvallend fris en licht zijn, met een discrete fruitigheid. Ze zijn dorstlessend, hebben een aangename smaak en passen uitstekend bij schaal- en schelpdieren, vis en vleeswaren.

Pinot Blanc: De Pinot Blanc ligt aan de oorsprong van zachte, verfijnde wijnen waarin frisheid en soepelheid samenkomen. Hierdoor nemen deze wijnen een middenpositie in ten opzichte van andere Elzas-wijnen. Ze passen goed bij bijna alle gerechten (schaal- en schelpdieren, koude vleesbuffetten,…)

Riesling: De Riesling wordt gebruikt om eersteklas droge wijnen te maken die een verfijnd fruitige smaak hebben. Het bouquet is heel verfijnd en kent soms minerale of florale nuances. Niets kan op tegen deze bij uitstek gastronomische wijn wanneer deze gedronken wordt bij schaal- en schelpdieren, wit vlees en natuurlijk zuurkool, de specialiteit uit de Elzas die ook vaak in de noorderlijker landen vaak op het menu staat.

Muscat d’Alsace: Deze druif wordt verwerkt tot een onnavolgbaar fruitige wijn die zich door zijn droge karakter onderscheidt van de zoete muskaatwijnen uit het Middellandse-Zeegebied. Bij het drinken van deze wijnen heeft men een heerlijk gevoel in verse druiven te bijten. Ze zij zeer geschikt als aperitief of om de smaak van asperges nog beter te doen uitkomen.

Pinot Gris: De Pinot Gris (voorheen werd deze druif Tokay Pinot Gris genoemd) levert wijnen op die een karakteristieke weelderigheid en smaak ontwikkelen. Ze zijn stevig en rond en hebben een lange afdronk. Er zitten complexe aroma’s van kreupelhout in, soms licht gerookt. Deze wijnen passen perfect bij foei gras, wild wit vlees en orgaanvlees.

Gewürztraminer: Deze druif staat garant voor een stevige wijn met body. Hij ontwikkelt rijke aroma’s van fruit, bloemen of kruiden. Krachtig en verleidelijk als hij is, soms tegen het zachte aan, kan hij prima als aperitief gedronken worden, of bij exotische gerechten, stevige kazen en toetjes.

Pinot Noir: Deze druif levert als enige druivensoort in de Elzas een rode wijn of een rosé waarvan de typische fruitigheid aan kersen doet denken. Zijn originaliteit komt het beste tot zijn recht bij vleeswaren, geitenkaas of gruyère.

Naast deze zeven hoofdrolspelers bestaat er ook nog de Klevener de Heiligenstein. Dit is een licht aromatisch druivenras dat afstamt van de vroegere Traminer of Savagnin rosé. Deze wijnsoort wordt uitsluitend in Heiligenstein en omgeving geproduceerd.

raisin

De Appellations

De Appellations d’Origine Protégées, die door het Institut National des Appellations (INAO) worden toegekend, bevestigen de herkomst en het herkomstgebied. Maar het is meer dan een zegel; de benaming garandeert ook echtheid. Dit wordt ook nog eens benadrukt door het feit dat Alsace wijn alleen in het productiegebied gebotteld mag worden.

A.O.P. Alsace
Op het etiket staat gewoonlijk de naam van het druivenras vermeld en eventueel ook een merknaam of de vermelding “Edelzwicker” of “Gentil”. Hiermee wordt aangeduid dat de wijn een vermenging is van meerdere witte druivenrassen. Ook kunnen er geografische aanduidingen op staan (plaats, buurtschap,…).

A.O.P. Alsace Grand Cru
Deze benaming wordt alleen toegekend aan wijnen die voldoen aan een aantal kwaliteitscriteria: strikte gebiedsbegrenzing, laag rendement per hectare, speciale regels voor het bewerken van de wijngaard, minimale, natuurlijke rijkdom, goedgekeurde proeftechnische resultaten,…
Op het etiket moet vermeld staan: druivenras, jaar en één van de 51 afgebakende buurtschappen. Overigens komen alleen de druivenrassen Riesling, Gewürztraminer, Pinot Gris en de Muscat hiervoor in aanmerking. Niet alleen het druivenras, maar ook de bodemsoort bepaalt het unieke en krachtige karakter van A.O.C. Alsace Grand Cru.
Bekijk de lijst met de 51 Grand Cru gebieden.

A.O.P. Crémant d’Alsace
Deze levendige en delicate mousserende wijn wordt gemaakt volgens de méthode traditionelle zoals die ook in de Champagne streek wordt gebruikt. De wijn wordt hoofdzakelijk gemaakt van Pinot Blanc, hoewel ook Pinot Gris, Pinot Noir, Riesling of Chardonnay gebruikt worden. Deze wijnen zijn momenteel marktleider onder de Franse Crémants. De wat zeldzamere Crémant rosé wordt uitsluitend van Pinot Noir gemaakt.

Vendanges Tardives
De wijnen met deze vermelding zijn van dezelfde druiven afkomstig als de Grands Crus. Alleen worden de druiven pas geplukt als ze overrijp zijn en vaak enkele weken na het officiële begin van de oogst. De suikerconcentratie en het begin van de edele rotting (Botrytis Cinerea) voegen kracht toe aan het geurige karakter van het druivenras.

Sélections de Grains Nobles
Deze wijnen zijn gemaakt van druiven die aangetast zijn door edele rotting. De suikerconcentratie maakt het karakter van het druivenras iets meer bescheiden, daarentegen wint de wijn echter aan kracht en complexiteit en heeft een bijzonder lange afdronk. Dit zijn ware meesterwerken.

De Wijnbouw

Het karakteristieke van Alsace wijnen is dat ze worden gemaakt van zeer aromatische druivenrassen. De wijnboer zal er alles aan doen om gedurende de oogst en de wijnbereiding dit aromatische potentieel te bewaren. Hij grijpt zo min mogelijk in gedurende de gisting, want hij weet dat alle kwaliteiten van de wijn reeds in de druif aanwezig zijn.

De data van het begin van de wijnoogst zijn voor iedere AOP volgens prefectoriaal besluit vastgesteld. Met zeven (voornamelijk gebruikte) druivenrassen, drie AOP’s en twee speciale kwaliteitsaanduidingen (Vendanges Tardives en Sélections de Grains Nobles), is het niet moeilijk voor te stellen dat het oogsten heel lang duurt. De oogst start gewoonlijk rond 15 september, op het moment dat de druiven de beste suiker/zuur-verhouding hebben. Het zijn de cépages voor de bereiding van de Crémant d’Alsace die het eerst worden geoogst. Vervolgens de druiven voor de AOP Alsace en de AOP Alsace Grand Cru. Tenslotte begint men pas half oktober met het binnenhalen van de druiven die voor de productie van de Vendanges Tardives en de Sélections de Grains Nobles dienen.

In de Alsace wordt hoofdzakelijk de speciale vinificatie voor witte wijn toegepast. Deze verschilt nauwelijks van die in de andere streken in Frankrijk. Na de oogst gaan de druiven in een kneusmachine die de druiven open laat barsten. Vervolgens worden ze voorzichtig geperst in schroefpersen of in pneumatische persen om er het sap uit te halen. Dan vindt de débourbage (afheveling van de most) plaats, statisch – gedurende een aantal uren laten staan in een schoon vat waardoor een groot deel van de zwevende deeltjes die de wijn een nare smaak kunnen geven, kan bezinken en de most helderder wordt – of mechanisch.

Tenslotte is er de alcoholische gisting die in oude houten fusten plaatsvindt of, zoals tegenwoordig steeds meer, in roestvrijstalen kuipen. Deze gisting bestaat uit de omzetting van druivensuikers door gist in alcohol. Aangezien dit proces aanleiding kan geven tot grote temperatuursstijgingen (tot 30°C) en dus afbreuk doet aan de aromatische kwaliteit van de wijn, zijn in de kelders een systematisch controlesysteem en een temperatuurregeling aanwezig. Na drie of vier weken, na de gisting, wordt de wijn afgeheveld om het belangrijkste bezinksel (dode gistcellen) te verwijderen en de wijn gedurende drie of vier maanden op te voeden op fijn bezinksel. De wijnboer zal geen malolactische gisting toepassen, want hij wil de natuurlijke frisheid van zijn wijn behouden.

Het is belangrijk vóór de botteling de wijn over te steken en te stabiliseren. Tijdens het oversteken worden alle zwevende deeltjes verwijderd om de wijn volmaakt helder te maken en hem zijn schittering te geven. Om te zorgen dat er geen enkele wijnsteenaanslag in de fles zit, kan de wijn twee of drie dagen op een temperatuur van -6°C worden bewaard. De uiteindelijke stabiliteit wordt verkregen door de wijn bij het bottelen over steriele platen of membranen te laten lopen. Deze stabiliteit wordt in vergelijking met andere regio’s vrij vlot bereikt, namelijk al vanaf februari en maart voor wijn met een vroege consumptie. De grote terroirwijnen, de bewaarwijnen dus, worden vlak voor de volgende oogst gebotteld. De opvoeding en de rijping van de wijnen uit de Alsace vinden over het algemeen op fles plaats.

Er zijn in de Alsace twee andere typen wijnbereiding:
De bereiding van rode wijn
Deze onderscheidt zich van die van de witte wijn doordat de druiven niet meteen bij aankomst in de kelder worden geperst. De druiven blijven tijdens de alcoholische gisting in contact met het sap om er de tannine of de kleurbestanddelen die in het schilletje zitten uit te halen. Daarna vindt persing plaats.
De traditionele methode
Net als in de Champagne moet de Crémant d’Alsace bereid worden door een tweede alcoholische gisting op fles die het bruisende karakter van de wijn tot gevolg heeft.

De wijnroute

De “Route des Vins” draagt al meer dan 50 jaar bij aan de bekendheid van Alsace wijn. Deze wijnroute is in de hele wereld bekend om zijn bijzondere en eenvoudige parcours, dat het makkelijker maakt om de regio te ontdekken en de wijnboeren te bezoeken.
Aan de voet van de beboste Vogezen slingert de wijnroute van de Alsace over de lengte van 170 kilometer door de glooiende wijngaarden. Het is een schilderachtige tocht die voert over met wijnstokken beplante heuvels en langs fleurige dorpen met nauwe straatjes en dicht op elkaar gebouwde huizen. Onderweg kan men van de route afwijken en één van de vele gemarkeerde paden volgen die dieper de wijngaarden in gaan of naar de hoger gelegen toppen van de heuvels leiden. Een plezierig avontuur om zo de verschillende druivenrassen te ontdekken en het werk in de wijngaard van dichtbij te bekijken. Men wordt hartelijk ontvangen in de wijnkelders om te komen proeven en in de wijnstubes kan men genieten van een heerlijk glas wijn.

Filed under: Second opinions? | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Prowein vs Vinitaly – Gefundeness fressen

Posted on april 11, 2013 by Bottle Case

We hebben het weer even gehad met de beurzen. Het buikje is er rond en vol van en dat mag je vrij letterlijk nemen… Hoewel straks is er nog Vinexpo. Deze professionele wijnbeurzen zijn massatoestanden waarbij je enkel maar kan overleven indien je goed voorbereid bent, voldoende bent uitgerust en vooral beschikt over een ijzeren-spuw-discipline. Dat professionele mag je wat mij betreft gerust met een stevige korrel zout, zeg maar een heel zoutvat nemen. Indien werkelijk iedereen die aanwezig is zijn kost zou verdienen met de wijnbusiness dan zou geen enkele wijnboer ter wereld nog een fles over houden!

Laat me je dus meteen vertellen dat ik dit als enorm storend heb ervaren. Door de aanwezigheid van vele bezoekers die er in feite niets te zoeken hebben word je immers gehinderd in het uitoefenen van je job. Hiervoor hebben ze de lokale Megavino’s uitgevonden. Zuipbeurzen waar je gerust ladderzat mag rond flaneren zonder je te generen. ’s Anderdaags herinnert zich dat immers toch geen ene aap nog :-).

Prowein (Dusseldorf) en Vinitaly (Verona) zijn de twee beurzen die ik graag benut. Hier kan je de nieuwe wijnjaren gaan proeven van jou wijnen. Hier kan je de banden tussen jezelf en de wijnboer nog even aanschroeven. Hier kan je even een sociale babbel maken met deze mensen. Uiteraard kan je er ook op ontdekkingstocht gaan naar nieuwigheden of de veel geprezen jonge wijngoden gaan proeven.

Graag zet ik even de voor- en nadelen van beide beurzen naast elkaar. Althans zoals ik het heb ervaren.

Prowein

Vinitaly
+ Dichtbij: je bent er zo met de wagen – Afstand: Vliegtuig + huurwagen
+ Duitse organisatie – Italiaanse Chaos
– Hotel vlakbij is duur – Hotel vlakbij is duur
+ Messe ligt buiten het centrum – Veronafiere ligt in het centrum dus Files
+ Messe is goed bereikbaar + Parking – Parking aan voetbalstadion + shuttlebus (lees sardientjes bus)
– Aanwezigheid van lanterfant toeristen – Aanwezigheid van lanterfant toeristen
– Meerdere landen vertegenwoordigd (hal per land) + Praktisch enkel Italië is vertegenwoordigd (hal per regio)
– Knackworst, bratworst… + De eenvoudige heerlijke Italiaanse keuken
+ Totale kostenplaatje valt goed mee – Je bent een flinke cent kwijt
– Moeilijk om nieuwigheden te ontdekken (het merendeel is reeds aanwezig op de Belgische markt) + Je kan er prachtige nieuwe wijnen ontdekken
– Indeling van bezoek naar opbouw smaak is moeilijk omwille van verscheidene landen + Indeling van bezoek naar opbouw smaak kan je makkelijker bepalen
– De Duitse afstandelijkheid + De open Italiaanse gastvrijheid

Maar dit zijn ervaren feiten. Mijn hart spreekt een andere taal. Geef mij maar de sardientjes bus en de chaos van Vinitaly. Heerlijk om er in op te gaan. Bovendien zit je ’s avonds bij ‘La Cena’ pas helemaal op je gemak en vergeet je prompt dat  je in een vreemde omgeving bent.

En zeg nu zelf: Je goesting vergaat toch onmiddellijk op het moment dat er op Prowein een in opperste staat van dronkenschap verkerende Duitser tegen je komt lallen met de gigantisch belangrijke vraag: ‘Wo sind die Mädchen mit die großen Titten?’
Wel… Het gevoel dat je goesting vergaat heb je in Italië nooit!

Vinitaly

Filed under: Second opinions? | Tagged: , , , , | 2 Comments »

Ca Va? Neen Savoie!!

Posted on februari 21, 2013 by Bottle Case

Ik ben een fanatiek aanhanger van het principe ‘Nooit te oud om te leren‘. Vele van mijn principes zijn door de tijd des levens reeds gesneuveld maar dit ben ik tot op heden zo trouw gebleven als de liefde. Het hoeft dus geen betoog dat mijn zinnen geprikkeld werden toen een vriend me op een Savoie tasting in het Leuvense attent maakte. Heb je zin om… nog voor hij verder kon gaan was de ‘ja’ al uit mijn mond gerold. Ik heb nu eenmaal altijd zin 😉

Ik kan zeggen dat ik wijnland Frankrijk vrij goed ken en het meermaals van links tot rechts doorkruist heb. Savoie echter, net als Corsica trouwens, is steeds een blinde vlek gebleven. Misschien ook omdat ik helemaal geen wintersporter ben en daardoor niet onmiddellijk deze omgeving ga opzoeken. Ja de basis blabla ken ik uiteraard wel, en ja ik had er al wel eens een aantal wijntjes van gedronken. Buiten één enkele Roussanne (of moet ik Bergeron) zeggen was er me niets van blijven hangen. Hoog tijd voor een nieuwe ontdekking.

Savoie

Place to be was Wijnbar Convento in Leuven. Spreker van dienst, winetwuncher in crime, Stefaan Soenen. De opvolger van de sprookjes van Grimm met zijn Wine Tales.  Al vlug werd duidelijk dat Stefaan goed wist waarover hij sprak en dat hij thuis was in de regio. En dus zwijg ik en luister ik naar zijn betoog… Aanhoor, observeer en absorbeer!!

Geografisch even situeren? Duidelijk voor iedereen waarschijnlijk, we bevinden ons aan de voet van de Europese reus de Mont Blanc. De andere zijde is het Italiaanse Aoste. Het is dan ook voornamelijk een skigebied. De belangrijkste steden zijn Seyssel, Aix-les-Bains en Chambéry. De wijngaard situeren zich van de oevers van het meer Léman tot ten zuiden van Chambéry. Het is volledig omgeven door gebergte en is erg versnipperd. Zoeken dus naar die wijngaarden. Vooral de vele toeristen zijn de grootste afnemer van deze wijnen, zodat de meeste wijnen ter plekke kunnen verkocht worden en er blijkbaar geen grote ambitie bestaat om de wijn buiten de regio veel aan bekendheid te doen winnen. De beste wijngebieden zullen we vinden in de omgeving van Chignin, Ayze, Bonneville of Marignan. Het terroir is voornamelijk steenpuin van kalksteen, mergel en kiezel.
Hoewel we ons in het hooggebergte bevinden zullen we de wijngaarden veelal in de valleien vinden op een hoogte van 200 tot 250 meter. Deze wijngaarden staan hoofdzakelijk aangeplant met witte druivenrassen (ongeveer 75%). Vooral witte wijnen dus. maar evenzeer een redelijk hoog aantal schuimwijnen. Verwacht hier niet de gekende witte druivenrassen. Ja goed, ze hebben er wel degelijk Chardonnay (waarschijnlijk zijn de Noord- en Zuidpool de enige gebieden waar er géén Chardonnay is). Maar zoals Stefaan het zeer netjes verwoordde: ‘Je rijdt niet naar de Savoie om er een Chardonnay te kopen’. Neen, de specialiteit van de regio is de Altesse, ook wel Roussette genaamd. Meest populair echter, en bovendien in volle commerciële – dixit de spreker – ontplooiing, is de Bergeron wat de lokale benaming is voor Roussanne.
Werkpaard voor de eenvoudige après ski kapwijn is dan weer de Jacquère. Verder vinden we er ook Chasselas en een paar zeldzaamheden zoals Grignet, waarvan er amper 20 ha van aangeplant is, of de Mondeuse Blanche.
Over Blanche (Mondeuse) valt trouwens nog wel wat te vertellen. Ooit is deze madam een keer vreemd gegaan met een zekere Dureza. Negen maand later lag er een kleine Syrah in het kribbeke. Aangezien de Mondeuse Blanche eigen is aan de Savoie en de Dureza een typische druif is uit de Franse Ardèche kan het fabeltje dat de Syrah uit het verre Iran zou stammen met deze de fabeltjeskrant in.

Rode druiven die we treffen in de Savoie zijn voornamelijk de koppige, hoekige en zeer tanninerijke Mondeuse (Molette Noir). Deze werd er ooit van verdacht verwant te zijn aan de Refosco Dal peduncolo Rosso uit het Italiaanse Friuli. DNA onderzoek spreekt dit echter tegen. De Mondeuse wijnen die ik gisteren dronk leken nochtans verdacht veel op een Refosco.
Ohja, we vinder er ook Gamay en Pinot Noir.
Stefaan orakelde nog over een oud blauw ras dat uiterst gering aangeplant staat in de Savoie en waar het bijna onmogelijk van is om er een fles van in handen te krijgen: de Persan. Mijn principe huldigend ging ik onmiddellijk op zoek naar de achtergrond van deze druif. Eerst wat googlen waar Wikipedia melding maakte dat deze druif identiek is aan de Mondeuse. De gelaatstrekken van onze spreker deden me vermoeden dat dit alleszins niet het geval is. Dan maar de bijbel van La Robinson erbij nemen. Hier leren we dat dit ras inderdaad eigen is aan de Savoie en vaak verkeerdelijk wordt genomen als Mondeuse. En Stefaan, als ik jou nog iets kan bijleren? DNA onderzoek heeft uitgewezen dat deze druif lange tijd gecultiveerd werd onder de benaming Bécuet in mijn eigenste Piemonte :-).

Onze AO(C)P – tjes tenslotte nog om de theorie af te ronden. Acht in totaal waarvan er één gloednieuw is.

  1. AOP Vin de Savoie: 15 dorpen mogen hun naam hieraan toevoegen oa Apremont
  2. AOP Roussette de Savoie: Je zou veronderstellen dat deze wijnen enkel Roussette mogen bevatten. Tarara, mooi niet!
  3. AOP Crépy: Enkel witte wijnen van de Chasselas
  4. AOP Seyssel
  5. AOP Seyssel Mousseux: Vooral schuimwijnen van de Molette Noir
  6. AOP Mousseux de Savoie
  7. AOP Pétillant de Savoie
  8. AOP Crémant de Savoie: Gloednieuw en de eerste flessen gaan zich aandienen

Tenslotte volgde er uiteraard nog een proeverij. Leuk was dat er tevens 4 lokale kazen werden aangeboden (Abondance – Reblochon – Tomme de Savoie – Petit Saint-Pont). Mijn discipline verplichtte me te wachten tot na de proeverij alvorens me hier op te storten!
We proefden volgende wijnen:

  1. Domaine d’Idylle – Vin de Savoie Cruet 2010 (Jacquère): Kort, bescheiden en zeer strak. Echte opener.
  2. Domaine Louis Magnin – Roussette de Savoie 2008: Boeiend en fascinerend spelend met smaken.
  3. Domaine François Carrel & Fils La Marété – Roussette de Savoie Marestel 2009: Zo vlak en plat als mijn waterglas ernaast.
  4. Domaine André & Michel Quénard – Vin de Savoie Les Terrasses Chignin-bergeron 2008 (Roussanne): Zeer mooi met een exootje.
  5. Domaine Grisard – Vin de Savoie Mondeuse Blanche 2009: Prettig gestoord en vooral dankbaar bij zeer verfijnde gastronomische gerechten.
  6. Domaine Belluard – Vin de Savoie Le Feu 2009 (Grignet): Eenzijdig en ver van boeiend. Net een bubbelarme schuimwijn.
  7. Domaine Louis magnin – Vin de Savoie Arbin Mondeuse 2007: Vooral stroef. Eentje voor de tannine-kauwers
  8. Domaine André & Michel Quénard – Vin de Savoie Mondeuse Vieilles Vignes 2009: Gebalanceerd, boeiend maar niet verlangend naar nog.
  9. Domaine Mercier La Goutte d’Or Cuvée de Décembre – Crépy 2006 (Chasselas): Deze wijn was helaas aan het hergisten in de fles. Wie haalt het nu ook in zijn hoofd een Décembre in februari te laten proeven ;-).

Voilà, bij deze zit Savoie alweer, misschien slechts voor even, in mijn geheugen gegrift. Het was wat ik er van verwacht had. boeiend en leerrijk. Mijn dorst is verre van gelest!

#1616 Doubtful Accounts

Filed under: Second opinions? | Leave a comment »

Een glazen bol(wassing) voor 2013

Posted on december 31, 2012 by Bottle Case

Laat de Champagne aanrukken!! We slaan de deur van 2012 achter ons dicht en openen deze van het jaar 2013. Op dergelijke feestelijkheden kunnen we enkel klinken met het allerhoogste goed. Bij deze wens ik jullie dan ook een 2013 toe van het allerhoogste Grand Cru gehalte, gevuld met liefde, rijkdom en een goede gezondheid!

Wanneer ik echter mijn glazen bol uit de kast haal en hem van alle stof ontdoe en even kijk naar wat 2013 gaat bieden dan schrik ik toch wel even. Ons aller geëerde en geliefde premier Di Rupo heeft ons een accijnzenverhoging van 12% in strik-verpakking cadeau gedaan. En dit enkel nog maar voor de gewone wijnen. Bovendien komen er van alle uithoeken van de wereld enkel maar dezelfde geluiden tevoorschijn… De oogst van 2012 was goed (uiteraard, ik heb nog nooit een wijnboer horen zeggen dat zijn oogst slecht was) maar de oogst was veel minder dan voorheen. Bovendien swingen de transportprijzen de pan uit…
2013 zal dus het jaar zijn van de prijsstijgingen bij iedereen die met wijn bezig is! En dat, dat bevalt me niet!!!

Voor mezelf heb ik alvast besloten de accijnsverhoging niet door te rekenen naar de klanten betreffende de wijnen van rechtstreekse invoer en behoudens eventuele prijsstijgingen ons opgelegd door de wijnbouwer hiervoor dan ook géén prijsverhoging door te voeren. Hoewel ik me niet te veel illusie moet maken want de mails met ‘prices 2013’ die binnen komen vertonen zelden een status quo.

De andere wijnen zullen nog kritischer bekeken worden en zullen stuk voor stuk opnieuw de befaamde prijs/kwaliteit test moeten ondergaan. Nog meer dan ooit zullen we op zoek gaan naar wijnen die wel matchen in onze opgezette filosofie. In deze tijden klakkeloos een prijsverhoging doorvoeren is immers kiezen voor de gemakkelijkheidsoplossing.
Laat ons in 2013 eens lekker moeilijk doen!

 

Filed under: Second opinions? | Tagged: , , , | 1 Comment »

Chemie magie in wijn

Posted on november 1, 2012 by Bottle Case

Een tijdje terug begon ik op een onbewaakt moment wat door mijn ’to do-schap’ te rommelen in de hoop er wat van in de prullenbak te kunnen gooien. Eén van de eerste dingen die ik tegenkwam deed me al achterover leunen in de zetel, de aandacht volledig gevestigd op het aangaande artikel. Het artikel in kwestie is er eentje geschreven door de Koninklijke Vlaamse Chemische Vereniging naar aanleiding van een georganiseerde wijnproeverij onder de titel: Wijn voor Chemici.
Mensen die me al langer kennen dan vandaag weten dat ik van tijd tot stond verkondig, indien gevraagd, dat de wijntoekomst in de handen ligt van de bio-ingenieurs. Zij die begrijpen hoe het land met alle respect te behandelen én bovendien thuis zijn in het wereldje der labs.

Ik geef je met graagte het bewuste artikel mee. Houdt bij het lezen ervan wel één zeer belangrijk ding in het achterhoofd:
Gelukkig worden er nog altijd heerlijke wijnen geboren uit niets meer dan wilde gisten en druiven, zonder dat de wijnboer weet wat een molecule is.

Het artikel
Binnen de hedendaagse oenologie speelt chemie een zeer prominente, ondersteunende rol. Hierbij gaat het niet alleen om de biochemie achter het fermentatieproces, maar vrijwel alle chemiedisciplines spelen tegenwoordig een rol bij het proces van wijngaard tot botteling. Dankzij de sturende kracht van de chemie bij het wijn maken kan de wijnboer de wijn-stijl creëren die hij voor ogen heeft, kunnen risico’s tot een minimum worden beperkt, en worden kosten gereduceerd.

Dankzij gedetailleerde kennis over aromaprecusors in de druif weten we nu dat aromatische terpeenalcoholen uit de druif vrijkomen als je glycosidases uit schimmels toevoegt voor de alcoholische fermentatie. Deze schilinweking versterkt aldus het bouquet van witte wijnen.
Bij rode wijnen zorgt micro-oxygenatie voor zachtere, mindere stroeve en minder bittere rode wijnen die eerder op dronk zijn. Dit weten we dankzij organisch chemisch onderzoek naar de structuur en reactiviteit van tannines en hun interactie met speekseleiwitten.

Koolzuurweking verhoogt de fruitigheid van rode wijnen. Hierbij maken de intacte blauwe druiven eerst via een intercellulair anaeroob metabolisme vluchtige esters aan, voordat zij gekneusd worden om de alcoholische fermentatie te starten.

De malolactische gisting na de alcoholische gisting was vroeger een ongecontroleerd proces. Dankzij het inzicht dat het eigenlijk geen gisting is, maar een bacterieel proces, is de ‘malo’ nu perfect beheersbaar. Onder meer door de gewenste malolactische bacteriën toe te voegen. Door deze toe te passen worden wijnen ronder en voller van smaak.
Een proces dat verder wordt versterkt door het oproeren van afgestorven gistcelresiduen bij de opvoeding van de wijn op een eikenvat na de fermentatie. Bij deze zogenaamde bâtonnage speelt de moleculaire interactie tussen extracten uit het eikenhout en de gistcelproteïnen een belangrijke rol.

De rol van chemie begint echter al vóór het eigenlijke wijn maken in de wijngaard. Zo zijn de fysisch-chemische eigenschappen van de bodem van invloed op de aard en kwaliteit van de uiteindelijke wijn. Een merkwaardig fenomeen is bijvoorbeeld dat wijnen van basische, kalkrijke bodems een hoge zuurgraad (lage pH) hebben.

Mocht er toch nog, ondanks alle hedendaagse kennis, onverwachts iets misgaan dan biedt de chemie meestal achteraf nog wel een uitkomst om een correctie toe te passen. Slaat Brettanomyces toe, dan biedt omgekeerde osmose met selectieve absorptie de mogelijkheid dierlijk riekende vinylfenolen uit de wijn te halen.

En mocht witte wijn een keer blauw uit de fermentatievaten tevoorschijn komen, dan helpt wat fotochemische kennis wel om de goudgele gloed te herstellen ;-).

Oordeel zelf over het bovenstaande artikel en hou die ene bedenking zeer goed in het achterhoofd!
Met dank aan de KVCV.

Filed under: Second opinions? | Tagged: , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Nog rappa 1 Grappa

Posted on oktober 19, 2012 by Bottle Case

Liefde voor het wijnvak impliceert dat men ook de druivenrestjes met zorg behandelt!! Vandaar ook dat er zovele Grappa liefhebbers bestaan. Doorgaans kennen we echter niet zo veel van grappa.  Hier volgt een aanvulling in een gigantisch gat in de wijncultuur.

The making off…

Binnen de 24 uren nadat de druiven geperst zijn en het edele vocht de weg naar wijn opgaat, wordt de druivenkoek ondergronds opgeslagen in houten vaten gedurende de periode september en oktober. Vanaf oktober tot mei kan men de restanten van de druiven laten gisten en hieruit alcohol distilleren. In ambachtelijke distilleerderijen wordt de wijndroesem het volgende oogstseizoen zelfs als brandstof gebruikt en de as vormt nadien een ideale meststof voor de wijnranken: een milieuvriendelijkere procedure is nauwelijks denkbaar, alles wordt letterlijk opgebruikt. Het distillaat dat overblijft, maar later ook weer verbruikt wordt, heet ‘grappa’. De naam komt overigens van ‘grappolo’ of druiventros.

The birth…

Bassano del Grappa is een stadje in de Italiaanse regio Veneto. De stad behoort tot de provincie Vicenza en ligt aan de voet van de Vicentijnse Vooralpen nabij de opening van het Valsugana.  Dwars door de stad stroomt de rivier de Brenta waarover de monumentale Ponte Vecchio is gebouwd. Archeologische vondsten op de rechteroever van de Brenta hebben uitgewezen dat het gebied rondom Bassano al vanaf de 10e eeuw voor Chr. bewoond wordt.

De oprichter van Italië’s meest traditionele distilleerderij “Nardini” kocht in april 1779 een herberg aan de oever van de Brenta rivier, langs de oostkant van de ingang van de Ponte Vecchio. Een zeer strategische locatie, omdat enerzijds de aanwezigheid van zuiver overvloedig water uit de Brenta rivier één van de belangrijkste elementen is in het distillatieproces van de Grappa en anderzijds is er de toegankelijkheid naar de regionale markt. De Brenta rivier was in die tijd immers de belangrijkste rivier om goederen met schuiten tot in Venetië te krijgen. Voor de productie van grappa maakten de boeren van Trentino en Veneto valleien lukraak een soort ‘pomace acquavite’, als een soort bijproduct van het wijnmakingsproces, na de persing van de druiven. Maar Nardini veranderde het productieproces radicaal, met de moderne Italiaanse distillatie van de grappa tot gevolg.

Traditional?…

Er zijn zeer veel druiven nodig om uiteindelijk weinig flessen te vullen. Traditioneel werd de grappa gemaakt van alle soorten druivenkoek en veelal van een mengeling van druivenmost. Om een goede grappa te maken heb je een uitstekende wijndroesem nodig. De wijndroesem is de druivenschil, met een gedeelte van de most of de wijn, met de druivenpit en eventueel ook de kale druiventros.

Vandaag maakt ook de selectie van de druiven deel uit van het productieproces. De pioniers van de grappa producenten bedachten de ‘cru monovitigno’ of de grappa van één enkele druivensoort. Meer en meer maakt men nu grappa in alle regio’s van Italië.
Momenteel vindt men op de markt zowel de oude, traditionele grappa als de huidige, meer modern gemaakte grappa. Het distilleren van de afval van de druiven is een traditie van honderden jaren oud. Ondanks de bijsmaak zijn de aroma’s en de textuur van de vloeistof vandaag veel fijner. Veel topproducenten geven aan het product grappa een extra meerwaarde door ze te bottelen in zeer visuele, moderne, traditionele of beschilderde flessen met speciale kurken met lintjes, kaarsvet, gouden kapjes, enz…

Poor man’s drink…

Net zoals whisky was grappa in de eerste plaats een drank voor arme mensen, de dagdagelijkse miserie moest vergeten worden aan de hand van Dionysos, de god van de roes. Oorspronkelijk maakte men vooral grappa in Noord-Italië, de stad Bassano in Veneto zou de bakermat van de grappa cultuur zijn. De toename van de vraag heeft tot een geweldige ‘grappa-boom’ geleid en het aantal merken en producenten over heel Italië valt niet meer te overzien. Er is voor elk wat wils: gaande van het harde, clandestiene, naamloze goedje dat men ‘via-via’ kan bemachtigen tijdens een rondreis ten velde (maar dat alleen lekker is omwille van de leuke herinneringen die eraan kleven), tot het exquise flesje dat op een werkelijk speciale gelegenheid wacht.

Protected!

De Europese unie heeft een Europese wet gestemd dat de ‘grappa’ alleen maar gemaakt wordt in Italië. Een vereniging van producenten onder de officiële koepel genaamd “Istituto Nazionale Grappa”, opgericht in 1996, heeft in haar eigen regelgeving de geografische productieregio’s vastgelegd en het alcoholgehalte, dat minstens 40% moet zijn. Omwille van de natuurlijke manier van verfijning in de grappa productie is de ‘grappa maker’ het equivalent van de wijnmaker. Hij of zij hebben verantwoordelijkheid over de totale productie, de geur, de smaak en de kwaliteit van de grappa.

Drinking 🙂

Iedere grappa moet traag en aandachtig en met gezond verstand geproefd worden, de geur gevolgd door de smaak spelen de belangrijkste rol, net zoals bij het proeven van de beste wijnen. Het “Istituto Nazionale” adviseert om de grappa te serveren in een klein tulpvormig glas en aan een koele temperatuur van rond de 9 à 13°C voor de jonge grappa’s en voor de meer belegen grappa’s ietsje onder de kamertemperatuur (17°C). Behalve als digestief, of in combinatie met koffie en chocolade, of verwerkt in gerechten, heeft dit geestrijk nat nog andere verdiensten. Bij een begin van verkoudheid doodt het immers de bacteriën in mond en keel.

The taste…

Allereerst de druivensoort en de kwaliteit van de most. Ook de houtsoort van het vat waarin de grappa gerust heeft (meestal 2 tot 4 jaar), bepaalt smaak en kleur. Een vat van kerselaar geeft een zoete smaak, een eiken vat geeft de grappa een scherpe en vinnige toets. Toch is er veel discussie over de noodzaak tot vatrijping. De algemene stelregel is dat men een jonge grappa frisser mag drinken en een oudere grappa op kamertemperatuur. Ook de hand en het inzicht van de maker zijn ontzettend belangrijk. Zo heeft het vakmanschap van verschillende producenten mythische proporties aangenomen. Eens de fles geopend wordt, ledigt u deze best binnen de drie maanden vermits de fruitige aroma’s met de tijd vervliegen.
Als alles goed zit is grappa een fijn digestief en de alomtegenwoordige appreciatie voor dit edele product is meer dan gerechtvaardigd.

How to…

  • grappa moet perfect helder zijn, normaal gezien kleurloos (vooropgesteld dat de grappa niet gerijpt werd op hout)
  • bij het proeven van gedistilleerde drank wordt de belangrijkste functie uitgeoefend door de neus, zowel tijdens het evalueren van de geur, als tijdens het beoordelen van de nasmaak, want tijdens het inslikken krijgen we een interne terugkeer van de geuren in de neus
  • Bij de reukanalyse wordt de intensiteit van de geur beoordeeld, de zuiverheid van de geur en zijn volmaaktheid. Men zegt dat een goede grappa een concert van aroma’s moet zijn
  • de smaak: het proeven van een gedistilleerde drank is veel moeilijker vergeleken met de evaluatie van wijn, hoe dan ook, we moeten het evenwicht evalueren want een grappa mag niet overmatig alcoholisch zijn, het aroma en de finesse zijn belangrijk en uiteindelijk evalueren we de persistentie van de grappa tijdens het degusteren

The myth

De mythe van de grappa vindt zijn antwoord in het verleden. Grappa heeft immers een geduldige tijd en kalmte nodig om zowel tijdens het distillatieproces als in de veroudering van de grappa tot een uitstekend product te komen. Iedere grappa druppel is de vrucht van kronkelende bochten doorheen de druiventrossen, met een lage verdamping en condensatie, verkregen door vaardige technieken van haarfijne scheidingen.

Filed under: Second opinions? | 2 Comments »

Vergeten druivenrassen: Alicante Bouschet

Posted on maart 30, 2012 by Bottle Case

Een druif, dat is tenminste fruit met pit! Helaas komen vele wijnliefhebbers niet verder dan de grote en bekende spelers op de markt. Ik, persoonlijk, hou op tijd en stond van wat afwisseling in het glas. Ik neem dan ook elke gelegenheid te baat onbekende druivenrassen te proeven. Italië is in dat opzicht een paradijs. Wie kent er de Pignoletto, de Raboso, de Verduzzo, de Ruché, de Glera… Nochtans hebben als deze druiven een DOCG onderscheiding gekregen. De druif waar ik wel een boontje voor heb is de Alicante Bouschet.

De Alicante Bouschet is in vele opzichten een aparte druif. Vooreerst is er uiteraard de naam. Akkoord Bouschet verwijst dan wel naar Henri Bouschet die verantwoordelijk is voor het tot stand brengen van de druif. Maar het eerste gedeelte de Alicante is tot op heden een mysterieus gegeven. Zoals u weet verwijst Alicante naar de gelijknamige Spaanse stad en zou je kunnen veronderstellen dat de roots van deze druif dan ook aan de Costa Brava liggen. Niets is echter minder waar. Hoewel de druif in de regio, en op wel meerdere plaatsen in Spanje, vaak voorkomt onder de naam Garnacha Tintorera (ze is één van de belangrijkste druiven in de DO Almansa) is ze ontstaan in het zuiden van Frankrijk.
Er is echter nog een andere reden waarom de Alicante Bouschet een buitenbeentje is onder de druivenrassen. Het is namelijk een teinturier!
Een teinturier, wat is dat zal u zich waarschijnlijk afvragen. Wel een teinturier is de benaming voor blauwe druiven die gekleurd vruchtvlees hebben en dus ook gekleurd sap. Dit is eerder een uitzondering want de meeste blauwe druiven hebben allen wit sap.

alicante_boushet

De druif Alicante Bouschet is ontstaan door het kruisen van de Petit Bouschet (dewelke ontdekt werd door de vader van Henri Bouschet) en de Grenache Noir. Petit Bouschet is dan weer een kruising tussen de onbekende druiven Teinturie du Cher x Aramon.
De Alicante Bouschet verspreidde zich vanaf 1855 vooral in het zuiden van Frankrijk waar de wijnboeren na de phylloxera plaag op zoek gingen naar druiven die in de eerste plaats een hoge opbrengst gaven. De reeds genoemde Aramon werd hier in de eerste plaats voor gebruikt. Deze gaf echter fletse nietszeggende wijnen zodat men al vlug bij de Alicante Bouschet terechtkwam. Alhoewel hij nog steeds op vele plaatsen is toegestaan komt de druif vandaag de dag “officieel” zo goed als niet meer voor in Frankrijk. Achter de schermen vernemen we echter dat in het zuiden van Frankrijk nog vele wijnboeren gebruik maken van de Alicante Bouschet om de wijn ‘bij te kleuren’. De vermelding van de druif zal je echter niet tegen komen op het etiket.

Zelf ben ik de druif tegen het lijf gelopen door mijn liefde voor de Portugese wijnen. In de Alentejo wordt deze druif immers frequent verbouwd met krachtige, diep donkerrood gekleurde wijnen met een behoorlijke body en alcoholgehalte tot gevolg. Sedertdien verschijnt deze wijn ook regelmatig in mijn glas…
Buiten het zuiden van Frankrijk, Spanje en Portugal kan je de Alicante Bouschet ook tegenkomen op Corsica, Italië (Toscane, Calabria), California, Israël, Chili en Noord-Afrika.

Het is geen verrassing dat we de druif vooral op warme plaatsen tegenkomen. De Alicante Bouschet bezit een dikke schil zodat ze dus hitte nodig heeft om tot een volledige rijpheid te kunnen komen. Het is een vroegrijpende druif die een redelijk hoge opbrengst geeft. Om tot goede resultaten te komen moet je de druif zeker en vast intomen

Filed under: Second opinions? | Tagged: , | 6 Comments »

Les 7 du Champagne

Posted on februari 18, 2012 by Bottle Case

Zij die me een beetje kennen weten het al wel… Ik drink eens graag een glaasje Champagne of andere bubbels die op de kwaliteitsladder op dezelfde hoogte mogen geplaatst worden als Champagne. Het is ondertussen toch al wel een hele tijd bezig dat ik me goed voel met een glaasje bubbels als afsluiter van de avond. De exacte reden ken ik niet echt maar naar mijn vermoeden komt het doordat ik doorgaans zoveel rode en witte wijnen dien te proeven zodat ik wel eens naar iets anders verlang. En geef toe, het is verre van een slechte keuze 🙂

Doorgaans blijf ik ver weg van alle grote en commerciële Champagnehuizen. Iedereen kent de namen wel. Het is leuk ze een keertje te bezoeken als je met een groep ginds bent en het voor velen de eerste keer is in de Champagne. Deze huizen vallen terug op een gigantische massaproductie, kopen hun druiven waar ze ze ook maar kunnen krijgen en kwaliteit is hierbij zelden hun eerste zorg. De druiven zo goedkoop mogelijk indoen daarentegen…
Neen het liefste zoek ik naar huizen die anders zijn, een beetje tegendraads zelfs (een beetje zoals mezelf dus). Al jaar en dag heb ik Tarlant liggen in mijn kelder, De Sousa is er nog zo eentje.
Tijdens mijn recentelijke doortocht bezocht ik beiden huizen nog een keertje. Het waren echter niet de enigen waar ik enige tijd bij heb doorgebracht. Zoals steeds ga ik niet onmiddellijk af op de proevertjes die ik er voorgeschoteld krijg. Ik wens ze in alle kalmte rustig te herproeven en wel thuis. En dus maak ik een budget vrij voor staalflessen. Ik weet wat gedaan dus de komende dagen en weken!

In Champagne blijkt er van crisis nog helemaal geen sprake te zijn. Het was alweer een tijdje geleden dat ik er meer dan één dag was en het verbaasde me dat je op zaterdag praktisch nergens meer terecht kon. In een niet zo ver verleden kon je die dag van het ene huis na het andere huppelen. Uit nostalgische redenen tracht ik buiten de afspraken om toch steeds nog eens een stop als in de oude tijden te doen. Gewoon aanbellen en vragen of je een bezoek kan krijgen. Vaak krijg je dan de mooiste verhalen te horen en kan je genieten van de enorme gastvrijheid die vele Champagneboeren met zich meedragen. Niet echter zo bij Bereche & Fils uit Ludes. Bij onze stop op vrijdag kregen we een norse en korte ‘pas intéressé’ te horen. Du jamais vu qua!

Maar eigenlijk wil ik het een keertje hebben over de cépages die je kan vinden in een Champagne. Iedereen kent wel de drie klassieke druivensoorten veronderstel ik… Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier. Waarbij er jaren werd neergekeken op de Pinot Meunier. Opmerkelijk is dat dit zogenaamde zwakkere broertje aan een ware revival bezig is. Steeds meer komen er Champagnes op de markt die enkel maar gemaakt zijn van deze Pinot Meunier, die een lange kelderrijping hebben gekregen, zelfs een gedeelte houtlagering. Opmerkelijk ook dat deze Champagnes die lang door velen gemeden worden nu ook een enorme appreciatie beginnen te krijgen bij het publiek. Niet ten onrechte immers want er is nergens zo’n mooi fruit te vinden als bij een Champagne van Pinot Meunier.

Klassiek gezien echter krijg je bij een Champagne een blend (mix) van de drie klassieke druivensoorten. Elk huis zoekt naar zijn eigen goût-maison. Vaak komen er wel tot 150 deelelementen bij zien om tot het uit uiteindelijke eindproduct te komen. Zo is er de samenstelling van de basiswijn uit de drie verschillende druivenrassen. Druiven die wel vanuit een 10-tal verscheidene percelen kunnen komen (dit noemen we de horizontale assemblage). Hier bovenop komt er nog eens een verticale assemblage, soms wel van 5 verschillende jaren. Als basis wordt er steeds vertrokken van het huidige oogstjaar, waarbij er dan vin de réserve uit vroegere jaren wordt toegevoegd.

Nu wat enkel voor ‘nerds’ zoals mezelf gekend is, is dat er buiten de 3 klassieke druiven waar we het steeds over hebben er nog andere rassen toegelaten zijn in Champagne. Maar liefst vier witte druivenrassen kunnen gebruikt worden in jou geliefde Champagne. Deze rassen werden van oudsher gebruikt maar waren volledig uit het beeld verdwenen. Ik heb het hier over de Pinot Blanc, Petit Meslier, Arbanne en de Fromenteau (ofwel de lokale benaming voor de Pinot Gris). Deze druiven staan als minder kwalitatief bekend en kwamen vaak voor in de allergoedkoopste Champagnes vanuit de Aube. Je kon er prat opgaan als je een ‘blanc des blancs’ uit de Aube had die je voor een appel en een ei kon kopen je er nergens een technische fiche van kon vinden. Denkende dat je een unieke Champagne had van enkel en alleen de Chardonnay kwam je in de realiteit vaak bedrogen uit.
Nu is er in de Champagne naast het stijgende gebruik van de Pinot Meunier een tweede opmerkelijk feit bezig. We merken dat er meer en meer een aanplant is van deze vier druiven en dat deze terug in herbruik komen. Het blijft zelfs niet bij gewone experimentjes. Integendeel, er worden hoogwaardige producten mee gemaakt.
Wel dient gezegd te worden dat de basis van deze Champagne toch nog steeds hoofdzakelijk gedragen wordt door de klassieke rassen en dat er slecht klein-percentsgewijs wordt aangevuld met de rariteiten.

Juich ik dit toe? Hell Yeah…Want ik heb niet liever dan een gedreven experimenterende, ietwat tegendraadse wijnbouwer 😉

Filed under: Second opinions? | Tagged: , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Wijnhandel vs Supermarkt

Posted on oktober 19, 2011 by Bottle Case

Op de vooravond van het grote, almachtige Megavino word ik met de neus op de feiten gedrukt! Ik ben de Vlaamse wijnbloggersdeadline totaal vergeten. Opdracht was een schrijfsel Wijnhandel vs. Supermarkt. Net nu het loopjongetje van de Belgische supermarkten zijn Megavino presenteert. Zijn kont draaiende naar de wijnhandelaars en hen  smekend vraagt om toch maar te willen deelnemen aan deze grootste jaarlijkse Belgische orgie der wijnen.

Je merkt al onmiddellijk aan mijn toon dat ik vrij sceptisch sta tegenover dit onderwerp. Ik ga me dan ook beperken tot één enkel verhaaltje dat me ter oren is gekomen over de werkwijze van de supermarkten.

Het doel van de supermarkten is de wijn zo goedkoop mogelijk te kunnen presenteren. Niets mis mee natuurlijk want wie gaat er nu niet op zoek een uitstekende prijs/kwaliteit wijn. De werkwijze van de supermarkten om dit te kunnen bereiken stoot me echter wel tegen de borst. Vooreerst wordt er contact gezocht met een wijnboer die zijn investeringen en zijn opbrengst van het jaar zo vlug als mogelijk verzilverd wenst te zien. Contacten worden gelegd en er wordt een deal gemaakt om gedurende twee of drie jaar exclusief samen te werken tussen de betreffende supermarkt en de wijnboer. Er wordt afgedongen op de prijs en omdat de wijnboer gedurende een 3-tal jaren al op voorhand verzekerd is van zijn centen kan er een lagere prijs worden afgesproken.
Deze wijnboer gaat voor de korte termijn winst en verbrandt zich hierdoor volledig bij de overige afzet van de wijnwereld.
Omdat hij zijn omzet verzekerd ziet gedurende enkele jaren is zijn motivatie om een steeds maar betere wijn te maken in de kiem gesmoord. Waarom zou hij, meer investeren of harder werken terwijl hij al heeft moeten beknibbelen op de prijs. Bovendien is zijn oogst toch al verzekerd voor verkoop.
Nadat het eerste contract met de wijnboer afloopt, slaat de supermarkt haar slag! Er moet opnieuw onderhandeld worden en de supermarkt wil zeer graag verder werken met de betreffende wijnboer. We zijn tevreden mijnheer, maar… de prijs! Daar moeten we iets aan gaan doen. En er wordt een drastische inkrimping op de huidige afgesproken prijs voorgesteld. Uiteraard wenst onze wijnboer deze deal niet te aanvaarden, maar omwille van zijn korte termijn politiek kan hij nergens meer terecht. Elke gedegen wijnhandel houdt zijn handen af van zulke ‘besmette’ wijnboeren. De kwaliteit werd in vele gevallen niet bestendigd en er rest onze arme wijnboer geen andere optie toch opnieuw in zee te gaan met de supermarkt. Deze heeft een schandalig lage prijs bedongen, de wijnboer krijgt geen loon naar werken meer en zijn motivatie om kwaliteitsvolle wijn op de markt te brengen en te investeren daalt tot op het vriespunt…
Einde verhaal, met slechts één lachende partij…

Andere redenen waarom je geen angst zou mogen hebben de wijnhandel binnen te stappen om je wijn aan te kopen:

  • Klantvriendelijkheid
  • Gedegen advies op maat
  • Persoonlijke opbouw waarbij jou smaak centraal staat
  • Flessen die geen tijden rechtop staan in schabben waarbij ze bloot gesteld staan aan een overvloed van licht, lawaai en trillingen
  • Vervanging van uw gekurkte flessen
  • De aangeboden wijnen zijn streng geselecteerde en uitstekende prijs/kwaliteit wijnen
  • Geen eenheidsworst waarbij de smaak van wijn x parallel is aan deze van wijn y
  • De wijn heeft er een ziel
  • …

Probeer het eens, de drempel is heus niet zo groot!

Tot besluit nog een Mega-Supermarkt-Vino uitsmijter: Wanneer staat er eens iemand op om de wijnhandel te vertegenwoordigen en deze beurs op te richten voor de werkelijk professionelen. In dat geval zal ik de eerste deelnemer zijn…
Waarom neem je hieraan nog deel vraag ik me trouwens af?

Filed under: Second opinions? | Tagged: , , | 6 Comments »

« Vorige pagina — Volgende pagina »